Influencer Pazarlama Sözlüğü

A

A/B testi

A/B testi, tek bir değişkenin iki sürümünü aynı başarı ölçütü üzerinden karşılaştıran deneme yöntemidir. Kampanya briefinde sınanacak unsur ve raporda esas alınacak gösterge önceden belirtilir. Örneğin açılış cümlesi değişirken kitle, dönem ve dağıtım koşulları da değişiyorsa sonuç yalnız o cümleye bağlanamaz; karşılaştırmanın sınırları kaydedilir.

Affiliate marketing (Satış ortaklığı)

Affiliate marketing, izlenebilir bağlantı veya kodla ilişkilendirilen uygun satış ya da aksiyon karşılığında komisyon kazanılan iş birliği modelidir. Sözleşmede komisyona esas işlem, takip süresi ve ödeme koşulları açıklanır. İş birliği modeli seçilirken içerik üretim bedeliyle komisyonun ilişkisi ayrıca konuşulur; ticari açıklamanın biçimi güncel kurallara göre değerlendirilir.

Ajans briefi

Ajans briefi, markanın ihtiyacını üretici seçimi ve kampanya operasyonu için uygulanabilir bir çalışma çerçevesine dönüştüren belgedir. Teklif hazırlanırken hedef, kitle, mesaj, teslim, takvim, haklar ve ölçüm bu belgede bir araya getirilir. Ajansla çalışma sürecinde karar sahiplerinin ve eksik bilgilerin belirlenmesi, aynı talebin ekipler arasında farklı yorumlanmasını azaltır.

Algoritma

Algoritma, sosyal platformlarda içerik seçimini, sıralamasını veya dağıtımını yöneten işlem ve karar kurallarının genel adıdır. Rapor değerlendirmesinde bir erişim değişikliği açıklanırken anılabilir, ancak tek başına neden kanıtı oluşturmaz. Platformun açıkladığı bilgilerle sınırlı yorum yapmak gerekir; değişmez bir formül ya da her içeriğe aynı sonucu verecek yayın reçetesi varsayılmaz.

Atıf modeli (Attribution model)

Atıf modeli, bir dönüşümün hangi temas noktalarına ne ölçüde bağlanacağını belirleyen değerlendirme kuralıdır. Kampanya raporunda satışın üreticiye, reklama veya başka bir kanala yazılmasını etkiler. İlk temas ile son tıklama farklı sonuçlar gösterebilir; model, zaman penceresi ve veri kaynağı birlikte belirtilmeden kanalların katkısını doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olur.

Audience (Hedef kitle)

Audience, bir içeriğin veya kampanyanın ulaşmayı amaçladığı insan grubunu ifade eder. Briefte bu grup yalnız yaş ve konumla değil, ihtiyaç, ilgi, davranış ve satın alma bağlamıyla tanımlanır. Üretici eşleştirmesinde hesabın mevcut izleyicileriyle hedeflenen grubun uyumu incelenir; takipçi büyüklüğü tek başına bu uyumun kanıtı sayılmaz.

B

Barter işbirliği

Barter işbirliği, içerik veya yayın karşılığında para yerine ürün, hizmet, davet ya da başka bir faydanın sunulduğu ticari değişimdir. Teklifte sağlanan değer, beklenen teslim ve kullanım kapsamı birlikte yazılır. Üreticinin emeği ve tarafların sorumlulukları devam eder; açıklama koşulları güncel kurallarda, teslim ve haklar ise sözleşmede belirlenir.

Benchmark (Karşılaştırma noktası)

Benchmark, bir performans sonucunu anlamlandırmak için seçilen karşılaştırma noktasıdır. Raporda geçmiş kampanya, benzer içerik formatı veya kaynağı belli sektör verisi bu amaçla kullanılabilir. Karşılaştırmanın dönemi, platformu ve dağıtım koşulları açıklanmalıdır; farklı yöntemlerle hesaplanan oranların yan yana gelmesi, bir çalışmanın diğerinden daha başarılı olduğunu tek başına göstermez.

Bio link (Profil bağlantısı)

Bio link, sosyal medya profilinin açıklama alanından başka bir sayfaya yönlendiren bağlantıdır. Briefte kampanya için kullanılacak hedef adres ve bağlantının profilde kalacağı dönem belirtilir. Tek bir açılış sayfasına ya da birden fazla hedefi listeleyen sayfaya gidebilir; raporlanacak tıklamalar değerlendirilirken bu yönlendirme yolunun hangi adımı ölçtüğü açıklanır.

Brand lift (Marka etkisi ölçümü)

Brand lift, bir kampanyayla ilişkili bilinirlik, hatırlanma veya marka algısı değişimini araştıran ölçüm yaklaşımıdır. Kampanya raporunda bu ifadeyi kullanabilmek için hangi göstergenin hangi araştırma tasarımıyla incelendiği açıklanır. Beğeni ya da yorum artışı, tek başına marka algısının değiştiğini göstermez; araştırmanın kapsamı ve yorum sınırları sonuçla birlikte sunulur.

Brand safety (Marka güvenliği)

Brand safety, üreticinin, içeriğin ve yayın ortamının markanın değerleri ile risk ölçütlerine uygunluğunun değerlendirilmesidir. Aday seçimi briefinde kategori hassasiyetleri ve kabul edilmeyen bağlamlar belirtilir. Influencer seçimi sırasında yalnız geçmiş tartışmalara bakmak yeterli değildir; güncel anlatım, ürün iddiaları ve planlanan yayının bağlamı da birlikte ele alınır.

Brief

Brief, içeriğin amacını, hedef kitlesini, doğru ürün bilgilerini, teslimlerini ve yaratıcı sınırlarını açıklayan çalışma belgesidir. Teklif ve üretim aşamasında tarafların aynı işi tarif etmesi için kullanılır. Brief şablonu bu bilgileri düzenlemeye yardımcı olur; üreticinin bütün cümlelerini dikte eden bir senaryo yerine zorunlu mesajla serbest anlatım alanını ayırır.

C

Call to action (CTA)

Call to action, izleyiciden beklenen sonraki adımı açıkça ifade eden eylem çağrısıdır. Briefte inceleme, kayıt, yorum veya satın alma gibi hangi davranışın öncelikli olduğunu netleştirir. CTA kısaltmasıyla da kullanılır; içeriğin vaadiyle yönlendirilen sayfanın sunduğu deneyim uyumlu olmalıdır ve çağrı, izleyiciyi yanıltacak bir sonuç sözüne dönüşmemelidir.

Click-through rate (CTR / Tıklama oranı)

CTR, içeriğin veya reklamın aldığı uygun tıklamaların tanımlı gösterim sayısına oranıdır. Raporda hangi tıklamaların ve hangi gösterimlerin hesaba katıldığı belirtilerek sunulur. Tıklama sayısı / gösterim sayısı × 100 şeklinde hesaplanır; platformun ölçüm kapsamı kontrol edilir. Karıştırılan terim: Dönüşüm oranı, tıklamadan sonraki hedef olayı farklı bir tabanla ilişkilendirir.

CPA (Aksiyon başına maliyet)

CPA, kampanyada tanımlanan bir aksiyonun gerçekleşmesi başına düşen ortalama maliyettir. Bütçe raporunda aksiyonun satın alma mı, kayıt mı yoksa başvuru mu olduğu açıkça yazılır. Hesaplama, kapsama alınan maliyet / doğrulanan aksiyon sayısıdır; atıf dönemi ve maliyet kalemleri sabit tutulmadan karşılaştırma yapılmaz, aksiyon sayısı sıfırsa oran hesaplanamaz.

CPC (Tıklama başına maliyet)

CPC, tanımlı tıklamalar için harcanan tutarın tıklama başına düşen ortalamasıdır. Kampanya raporunda bağlantı tıklamasıyla bütün içerik tıklamalarının aynı kapsamda sayılıp sayılmadığı açıklanır. Maliyet / ilgili tıklama sayısı formülü kullanılır; pay ve payda aynı döneme ait olmalıdır. Tıklama yoksa hesaplanamaz ve düşük CPC tek başına satış başarısını göstermez.

CPM (Bin gösterim başına maliyet)

CPM, içeriğin veya reklamın bin gösterimi başına düşen maliyet ölçüsüdür. Teklif değerlendirmesinde kullanılan tahmini CPM ile kampanya raporunda gerçekleşen CPM ayrı belirtilir. Formül, kapsama alınan maliyet / gösterim sayısı × 1.000 olarak yazılır; gösterim yoksa sonuç hesaplanamaz. Influencer ücretini yorumlarken üretim ve hak bedellerinin hesaba katılıp katılmadığı açıklanır.

Creator brief (Üretici briefi)

Creator brief, kampanyanın genel çalışma çerçevesinin belirli bir içerik üreticisine uyarlanmış sürümüdür. Üretim planında o kişiye ait format, teslim, zorunlu bilgiler, onay adımları ve yaratıcı hareket alanını netleştirir. Karıştırılan terim: Ajans briefi daha geniş seçim ve operasyon ihtiyacını toplarken creator brief üreticinin hazırlayacağı somut işe odaklanır.

Creator marketplace

Creator marketplace, marka ile içerik üreticilerini keşif ve iş birliği amacıyla buluşturan platform veya üçüncü taraf aracıdır. Aday listesi hazırlanırken profil inceleme ve iletişim süreçlerinde kullanılabilir. Listelenmek, üreticinin belirli bir kampanyaya uygun olduğunu ya da beklenen sonucu sağlayacağını göstermez; seçim ölçütleri ve aracın güncel kullanım koşulları ayrıca değerlendirilir.

Ç

Çapraz paylaşım

Çapraz paylaşım, aynı içeriğin birden fazla hesapta veya platformda yayımlanmasıdır. Teklifte her mecranın formatı, yayın sorumlusu ve teslim kapsamı ayrı gösterilir. Bir platforma uygun dosya diğerinde uyarlama gerektirebilir; kullanım izni, ticari açıklama ve ölçüm tanımı da yeniden kontrol edilir, bütün yayınların aynı koşullara tabi olduğu varsayılmaz.

Çerez penceresi

Çerez penceresi, satış ortaklığı takibinde bir tıklamanın sonraki uygun işlemle ilişkilendirilebildiği tanımlı süreyi anlatır. Sözleşmede veya takip sistemi ayarlarında komisyon hesabına esas pencere belirtilir. Her atıf yöntemi çereze dayanmaz; görüntüleme sonrası dönüşümlerde ilgili platformun zaman penceresi ayrıca okunur ve teknik takip sınırları rapora yansıtılır.

D

Dark post

Dark post, hesabın herkese açık organik akışında yayımlanmadan belirli bir reklam kitlesine dağıtılan gönderidir. Kampanya planında kullanılacak hesap kimliği, reklam yetkisi ve raporlama sorumlusu belirtilir. Ajans dilinde görünürlüğün reklam dağıtımıyla sınırlı olduğunu anlatır; içeriğin kim adına sunulduğu veya ticari ilişkinin açıklanması konusunda bir muafiyet anlamına gelmez.

Deliverable (Teslim)

Deliverable, üreticinin anlaşma kapsamında sağlaması beklenen somut çıktıdır. Teklifte video dosyası, yayın, hikâye dizisi, ham görüntü veya raporlama verisi gibi her teslimin biçimi ve tarihi ayrı yazılır. Dosyanın markaya iletilmesiyle üreticinin kendi hesabında yayımlaması farklı yükümlülüklerdir; teslim tanımı, onay süreci ve kabul koşullarıyla birlikte okunur.

Demografi

Demografi, bir kitlenin yaş, konum veya dil gibi nüfus özellikleriyle tanımlanmasıdır. Üretici değerlendirme raporunda hedeflenen grupla mevcut izleyici profilini karşılaştırmaya yardım eder. Platform verilerinin tahmin ve kapsam sınırları belirtilmelidir; bu bilgiler kesin kimlik kaydı sayılmaz ve kitlenin ihtiyaçları, ilgi alanları ya da ürünle ilişkisi hakkında tek başına yeterli açıklama sunmaz.

Disclosure (Reklam açıklaması)

Disclosure, içerikle bağlantılı ticari ilişkiyi izleyicinin anlayabileceği şekilde görünür kılan açıklamadır. Briefte açıklamanın yerleşimi, kullanılacak ifade ve varsa platform aracı yayın kontrolünün parçası olarak ele alınır. Uygun biçim, kampanyanın koşullarına ve platformun güncel kuralına göre belirlenir; yalnız profil biyografisine yazılan belirsiz bir ifade her içerikte yeterli kabul edilmez.

Dönüşüm (Conversion)

Dönüşüm, kampanyanın hedeflediği ve ölçüm sisteminde tanımladığı satın alma, kayıt, başvuru veya indirme gibi olaydır. Briefte başarı göstergesi seçilirken bu olayın nasıl doğrulanacağı ve hangi kaynaktan raporlanacağı kararlaştırılır. Karıştırılan terim: Tıklama, hedefe yönelme eylemidir; sonraki işlemin tamamlandığını veya ölçülen dönüşümün yalnız o içeriğin etkisiyle oluştuğunu kanıtlamaz.

Dönüşüm oranı

Dönüşüm oranı, tanımlı hedef olayların seçilen trafik veya kullanıcı tabanına oranıdır. Raporda paydanın ziyaret, tıklama ya da kullanıcı sayısı olduğu açıkça belirtilir. Dönüşüm sayısı / seçilen tabanın sayısı × 100 formülüyle hesaplanır; aynı dönem ve sayım yöntemi kullanılır. Kampanya raporlamasında farklı paydalara dayanan oranlar doğrudan karşılaştırılmaz.

E

Earned media (Kazanılmış medya)

Earned media, markanın doğrudan satın almadığı gönüllü paylaşımlar veya editoryal ilgi sayesinde oluşan görünürlüktür. Kampanya raporunda ücretli yayınlardan ayrı bir dağıtım kaynağı olarak gösterilir. Bir üreticiye ödeme yapılmış olması, o yayını kazanılmış medya olarak adlandırmaya uygun değildir; görünürlüğün nasıl oluştuğu ve ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı açıklanmalıdır.

Erişim (Reach)

Erişim, belirli bir dönemde içeriği en az bir kez gören tekil hesap veya kullanıcıların platformca hesaplanan sayısıdır. Kampanya raporunda ölçüm dönemi, platformun saydığı birim ve verinin tahmini olup olmadığı belirtilir. Karıştırılan terim: Gösterim, aynı hesabın tekrar karşılaşmalarını da sayabilir; bu nedenle toplam gösterim ile erişim birbirinin yerine kullanılmaz.

Etkileşim (Engagement)

Etkileşim, izleyicinin içerikle gerçekleştirdiği beğeni, yorum, paylaşım, kaydetme ve benzeri eylemlerin genel adıdır. Raporda toplama hangi eylemlerin dahil edildiği platformun veri kapsamıyla birlikte açıklanır. Bütün etkileşimler aynı niyeti göstermez; bir yorumun içeriği veya paylaşımın bağlamı sayının yanında değerlendirilmelidir, yüksek toplam tek başına olumlu algı ya da satış kanıtı değildir.

Etkileşim oranı (Engagement rate)

Etkileşim oranı, tanımlı etkileşim toplamının seçilen kitle veya görüntülenme tabanına oranıdır. Kampanya raporunda beğeni, yorum ve diğer dahil edilen eylemlerle birlikte payda da yazılır. Etkileşim toplamı / takipçi, erişim, gösterim veya görüntüleme sayısı × 100 şeklinde hesaplanır. Rapor karşılaştırmasında aynı formül, dönem ve veri kapsamı esas alınır.

Evergreen içerik

Evergreen içerik, belirli bir gündem veya kısa süreli trende bağlı olmadan yararlılığını koruyabilen içeriktir. Briefte anlatının ne kadar süre güncel kalmasının beklendiğini ve hangi bilgilerin yenilenmesi gerekebileceğini düşünmek için kullanılır. Karıştırılan terim: Kullanım hakkı, içeriğin yararlı kalma süresinden bağımsızdır; evergreen niteliği markaya süresiz yayın izni vermez.

F

Frekans

Frekans, erişilen bir hesap veya kişinin içeriği ortalama kaç kez gördüğünü gösteren dağıtım ölçüsüdür. Reklam raporunda tekrar temasını değerlendirmek için gösterim ve erişimle birlikte okunur. Aynı kapsamdaki gösterim sayısı / erişim sayısı olarak hesaplanır; erişim sıfırsa oran tanımsızdır ve organik verilerle ücretli dağıtım verileri gelişigüzel birleştirilmez.

Funnel (Dönüşüm hunisi)

Funnel, farkındalık, değerlendirme ve aksiyon gibi karar aşamalarını birlikte ele alan pazarlama modelidir. Brief hazırlanırken içeriğin hangi aşamadaki ihtiyaca cevap vereceğini ve uygun başarı göstergesini seçmeye yardım eder. Kampanya stratejisinde bu çerçeve yol gösterir; insanların bütün aşamalardan aynı sırayla geçtiği veya her temasın hemen satışa dönüştüğü varsayılmaz.

G

Gifted collaboration (Hediye ürün işbirliği)

Gifted collaboration, üreticiye ücretsiz ürün veya hizmet sağlanmasına dayanan iş birliği biçimidir. Teklifte ürünün yalnız deneyim için mi gönderildiği, yoksa belirli bir içerik beklentisi taşıyıp taşımadığı açıklanır. Yayın zorunluluğu, teslim kapsamı ve haklar sözleşmede belirlenir; ticari ilişkinin açıklanması ise platformun güncel kuralı ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir.

Görüntüleme (View)

Görüntüleme, bir video veya içeriğin platformun sayım koşullarına göre izlenmeye başlaması ya da izlenmesiyle kaydedilen olaydır. Raporda süre eşiği, tekrarların dahil edilmesi ve içerik formatı dikkate alınır. Karıştırılan terim: Gösterim, içeriğin veya küçük resmin sunulmasını sayabilir; bu sunum her zaman videonun izlendiği anlamına gelmez ve platformlar arasında doğrudan eşitlenemez.

Gösterim (Impression)

Gösterim, içeriğin veya reklamın platformun geçerli sayım koşullarına göre ekranda sunulma toplamıdır. Kampanya raporunda hangi yüzeylerin ve tekrarların ölçüme dahil edildiği belirtilir. Aynı hesap birden fazla gösterim oluşturabilir; platformların geçerli sunum tanımları farklılaşabilir. Karıştırılan terim: Erişim, toplam sunumları değil belirli dönemde ulaşılan tekil hesap veya kullanıcıları esas alır.

GRWM (Get Ready With Me)

GRWM, üreticinin hazırlanma sürecini anlattığı ve bu akışa ürün gösterimini dahil edebildiği içerik formatıdır. Briefte ürünün hangi aşamada, hangi doğru bilgilerle anlatılacağı ve yaratıcı akışın sınırları belirlenir. Açılımı Get Ready With Me ifadesidir; günlük hayat anlatımı kullanılması ticari ilişkinin açıklanması gereğini ortadan kaldırmaz, uygulama güncel kurallarla değerlendirilir.

H

Ham dosya (Raw file)

Ham dosya, son kurguya dönüştürülmemiş görüntü, ses veya fotoğraf malzemesidir. Teklifte bu dosyaların teslim edilip edilmeyeceği, formatı ve teslim zamanı ayrıca belirtilir. Karıştırılan terim: Kullanım hakkı, dosyanın elde bulunmasından ayrı bir izin kapsamıdır; ham malzemenin teslimi düzenleme, yeniden yayın veya reklam kullanımının koşullarını tek başına belirlemez.

Hashtag (Konu etiketi)

Hashtag, içeriği belirli bir konu veya ifade altında ilişkilendiren etikettir. Kampanya briefinde kullanılacak marka, konu ve açıklama etiketleri farklı amaçlarıyla belirtilir. Bir etiketi eklemek dağıtım başarısını garanti etmez; reklam açıklaması amacıyla kullanılıyorsa izleyicinin ilişkiyi anlayabilmesi, ifadenin görünürlüğü ve güncel yerel kurallara uygunluğu ayrıca kontrol edilir.

Hook (Açılış kancası)

Hook, içeriğin başında izleyicinin merakını, ihtiyacını veya karşılaştığı sorunu görünür kılan yaratıcı unsurdur. Video briefinde ilk görüntü, söz veya sorunun ana mesajla ilişkisini değerlendirmek için kullanılır. Kısa video üretiminde dikkat çekmenin yanı sıra anlatının devamıyla tutarlılık aranır; açılış, karşılığı olmayan bir vaat ya da sonuç garantisi taşımamalıdır.

I

Influencer

Influencer, belirli bir konu, anlatım ve topluluk ilişkisi üzerinden insanların görüş veya kararlarını etkileyebilen içerik üreticisidir. Kampanya briefinde seçim yapılırken yalnız takipçi büyüklüğü değil, konu uyumu ve üretim yetkinliği de değerlendirilir. Influencer başvurusunda içerik örnekleri ve kitle bilgileri bu uyumu anlatmaya yardım eder; unvan tek başına sonuç garantisi oluşturmaz.

Influencer pazarlama (Influencer marketing)

Influencer pazarlama, bir marka hedefi için içerik üreticileriyle yaratıcı çalışma, yayın ve ölçüm süreçlerinin planlandığı pazarlama disiplinidir. Kampanya teklifinde içerik teslimleri, haklar, ticari açıklama ve operasyon sorumlulukları birlikte ele alınır. Ajans desteği bu parçaların koordinasyonunu kapsayabilir; çalışma yalnız takipçi kitlesine erişim satın alma işlemi olarak değerlendirilmez.

İ

İçerik takvimi

İçerik takvimi, üretim, taslak, geri bildirim, onay ve yayın tarihlerini sorumlularla birlikte gösteren planlama belgesidir. Kampanya briefinde her teslimin ne zaman ilerleyeceğini ve kimin kararına bağlı olduğunu görünür kılar. Planlama şablonları bu kaydı düzenlemek için kullanılabilir; takvim yalnız platformdaki otomatik yayın saatinden ibaret değildir, rapor teslimini de içerebilir.

İzlenme süresi (Watch time)

İzlenme süresi, izleyicilerin bir video veya video grubunu izleyerek geçirdiği toplam zamandır. Kampanya raporunda kapsanan içerikler, dönem ve kullanılan zaman birimi belirtilir. Toplam, ölçüme dahil izleme sürelerinin toplanmasıyla bulunur; platformun sayım yöntemi esas alınır. Karıştırılan terim: Ortalama izlenme süresi, bu toplamın ilgili görüntüleme tabanına bölünmesiyle elde edilen farklı ölçüdür.

K

Kapsama alanı (Scope)

Kapsama alanı, kampanyaya dahil üretici, içerik, mecra, dönem, bölge, dil ve operasyon işlerinin sınırıdır. Teklifte hem dahil olan teslimler hem de kapsam dışında kalan talepler görünür biçimde yazılır. Ek versiyon, yeni mecra veya ilave onay turu istendiğinde bu çerçeveye dönülür; ücret ve takvim etkisi sözleşmedeki koşullarla değerlendirilir.

Kaydetme (Save)

Kaydetme, izleyicinin bir içeriği daha sonra yeniden bulmak için platformun kayıt alanına eklemesidir. Kampanya raporunda beğeni ve yorumdan ayrı gösterilmesi, içeriğe verilen tepkinin türünü anlamaya yardım eder. Daha sonra inceleme niyetine işaret edebilir, ancak neden kaydedildiği sayıdan anlaşılmaz; satın alma, memnuniyet veya ürünü kullanma kanıtı olarak sunulmaz.

Key message (Ana mesaj)

Key message, izleyicinin içerikten doğru biçimde anlaması beklenen temel fikirdir. Briefte ayrıntılı ürün bilgilerinden ayrılarak üreticinin anlatısını hangi düşünce etrafında kuracağını gösterir. Ana mesaj, doğrulanması gereken ürün iddiasıyla aynı şey değildir; üreticinin doğal diline uyarlanabilir, ancak anlatım değişirken ürün gerçeğinin veya gerekli uyarıların anlamı korunmalıdır.

Kod kullanımı

Kod kullanımı, üreticiye özgü indirim veya takip koduyla uygun işlemlerin ilişkilendirilmesi yöntemidir. Kampanya raporunda hangi işlemlerin sayıldığı, iptal veya kapsam dışı işlemlerin nasıl ele alındığı açıklanır. Kodun başka kişilerce paylaşılması veya farklı kanallarda kullanılması atıf yorumunu etkileyebilir; kodla gerçekleşen her işlem doğrudan o yayının tek başına yarattığı satış sayılmaz.

KPI (Key Performance Indicator)

KPI, belirli bir hedefe ilerlemeyi değerlendirmek için önceden seçilen temel performans göstergesidir. Briefte hedefle bağlantısı, veri kaynağı ve değerlendirme dönemi birlikte yazılır. Açılımı Key Performance Indicator ifadesidir; erişilebilir her sayı KPI olmaz. Kampanya planlamasında göstergenin hangi kararı destekleyeceği açıklanmalı, ölçülemeyen sonuçlar tahminle tamamlanmamalıdır.

Kullanım hakkı (Usage rights)

Kullanım hakkı, içeriğin belirli mecra, süre, bölge ve amaçlarla kullanılmasına ilişkin izin kapsamıdır. Teklif ve sözleşmede organik yayın, reklam kullanımı ve düzenleme yetkisi ayrı ayrı açıklanır. Ücret değerlendirmesinde bu kapsam üretim bedelinden ayrıca ele alınabilir; dosyanın teslim edilmesi, bütün fikrî hakların devredildiği veya sınırsız kullanım izni bulunduğu anlamına gelmez.

L

Landing page (Açılış sayfası)

Landing page, kampanyadan gelen trafiğin yönlendirildiği ve belirli bir bilgi veya aksiyona odaklanan sayfadır. Briefte içerikte verilen mesajla hedef sayfadaki teklifin uyumu kontrol edilir. Mobil kullanım, yüklenme deneyimi ve ölçüm kurulumu sonuçları etkileyebilir; düşük dönüşüm yalnız üreticiye bağlanmadan önce izleyicinin tıklama sonrasında karşılaştığı adımlar da incelenir.

Link sticker (Bağlantı çıkartması)

Link sticker, hikâye gibi içerik formatlarına eklenerek izleyiciyi başka bir adrese yönlendiren platform aracıdır. Yayın briefinde hedef URL, bağlantının yerleşimi ve izleyiciye gösterilecek yönlendirme metni belirtilir. Raporda çıkartma tıklamasının kapsamı platform tanımıyla okunur; hedef sayfanın açılması, ziyaretin analitikte kaydedilmesi ve sonraki dönüşüm aynı olay olarak değerlendirilmez.

Live shopping (Canlı alışveriş)

Live shopping, canlı ürün anlatımını alışveriş işlevleriyle birleştiren yayın formatıdır. Kampanya planında üretici anlatımının yanında stok, moderasyon, ticari açıklama ve ürün bilgisinden sorumlu kişiler belirlenir. Özelliğin kullanılabilirliği platformun güncel koşullarında, teslim ve görev paylaşımı sözleşmede netleştirilir; canlı yayının sürmesi ürün iddialarının doğruluk kontrolünü gereksiz kılmaz.

M

Makro influencer

Makro influencer, görece geniş takipçi kitlesine sahip üreticileri sınıflandırmak için kullanılan sektör terimidir. Teklif veya aday raporunda bu kategori kullanılıyorsa esas alınan takipçi aralığı ve pazar belirtilir. Evrensel bir eşik varsayılmaz; geniş kitleye sahip olmak konu uyumu, güven ilişkisi veya kampanya sonucunu tek başına açıklamaz.

Markalı içerik (Branded content)

Markalı içerik, bir iş ortağıyla değer alışverişinden etkilenen veya bu ilişki kapsamında iş ortağını öne çıkaran üretici içeriğidir. Briefte ticari ilişki, doğru ürün bilgileri ve açıklamanın görünürlüğü birlikte ele alınır. Platform etiketiyle yerel açıklama gereklilikleri ayrı kontrol edilir; para dışında sağlanan faydaların değerlendirilmesi de platformun güncel kuralına bağlıdır.

Medya bütçesi

Medya bütçesi, içeriğin reklam olarak dağıtılması için ayrılan harcama tutarıdır. Teklifte üretici, prodüksiyon, kullanım hakkı ve ajans hizmet bedellerinden hangi ölçüde ayrı tutulduğu belirtilir. Bütçe planlamasında dağıtım için ayrılan payın kapsamı görünür olmalıdır; toplam kampanya bedelinin tamamı reklam platformuna harcanacak tutar gibi okunmamalıdır.

Medya kiti (Media kit)

Medya kiti, üreticinin içerik alanını, formatlarını, kitle bilgilerini ve iş örneklerini tanıtan belgedir. İş birliği teklifinde markanın üreticiyle uyumu değerlendirmesine yardımcı olur; iletişim bilgileri ile verilerin dönemi ve kaynağı açıkça sunulur. Medya kiti şablonu bilgileri düzenleyebilir, ancak eski sonuçların yeni kampanyada tekrarlanacağına ilişkin bir garanti oluşturmaz.

Mikro influencer

Mikro influencer, görece küçük veya belirli bir konuya odaklanan kitleye sahip üreticiler için kullanılan esnek sınıflandırmadır. Aday raporunda kategori sınırı açıklanır ve üreticinin konu uyumu ile topluluk ilişkisi birlikte değerlendirilir. Üretici seçiminde sabit bir evrensel takipçi eşiği kullanılmaz; küçük kitle otomatik olarak yüksek etkileşim veya güven anlamına gelmez.

Münhasırlık (Exclusivity)

Münhasırlık, üreticinin belirli rakiplerle veya kategorilerle çalışmasını tanımlı süre ve kapsamda sınırlayan anlaşma koşuludur. Sözleşmede kapsam, bölge ve süre açıkça yazılarak hangi işlerin bu sınıra girdiği belirlenir. Teklif bedeli değerlendirilirken üreticinin vazgeçtiği çalışma olanakları dikkate alınabilir; genel bir münhasırlık ifadesinden sınırsız yasak veya süresiz yükümlülük çıkarılmaz.

N

Nano influencer

Nano influencer, genellikle küçük ve yakın ilişkili bir topluluğa hitap eden üreticiler için kullanılan kategori adıdır. Kampanya teklifinde bu sınıfın hangi ölçüte göre kullanıldığı belirtilir. Sayısal sınırlar kaynak ve pazara göre değişebilir; üreticinin uygunluğu yalnız hesap büyüklüğüyle açıklanmaz, içerik yetkinliği ve hedef kitleyle ilişkisi de değerlendirilir.

O

Organik içerik

Organik içerik, reklam bütçesiyle desteklenmeden hesabın doğal yayın akışında dağıtılan içeriktir. Kampanya raporunda organik sonuçlar ücretli dağıtımla elde edilen verilerden ayrılarak gösterilir. Karıştırılan terim: Sponsorlu içerik, ticari ilişkiyi anlatır; üreticiye ödeme yapılmış bir paylaşım dağıtım bakımından organik olabilir, dolayısıyla organik sözcüğü reklam açıklamasına gerek olmadığı anlamına gelmez.

Ortak gönderi (Collab post)

Ortak gönderi, aynı içeriğin birden fazla hesabın profilinde ortak yazar veya üretici kimliğiyle görünmesini sağlayan platform özelliğidir. Briefte hangi hesapların ortak olarak yer alacağı ve yayın sorumlusu belirtilir. Bu görünüm, kullanım hakkı veya ticari açıklamanın kapsamını tek başına belirlemez; teknik uygunluk platformun güncel kuralında, tarafların yükümlülükleri sözleşmede netleşir.

Ortalama izlenme süresi

Ortalama izlenme süresi, ölçüme dahil video görüntülemeleri başına düşen izlenen zamandır. Raporda video uzunluğu, tekrar izlemeler ve platformun hangi görüntülemeleri saydığı açıklanarak yorumlanır. Toplam izlenme süresi / ilgili görüntüleme sayısı formülü kullanılır; zaman birimleri eşit tutulur. Karıştırılan terim: Tamamlanma oranı, ortalama zamanı değil videonun sonuna ulaşan izlemelerin payını gösterir.

Ö

Ödeme koşulu

Ödeme koşulu, ücretin tutarı, para birimi, vadesi, ödeme aşamaları ve gerekli belgeleri düzenleyen anlaşma maddesidir. Teklifte belirtilen tutarın hangi teslim veya onayla ödeneceği sözleşmede netleştirilir. Performansa bağlı bir unsur varsa hesaplama ve doğrulama yöntemi ayrıca yazılır; yalnız toplam ücretin bilinmesi tarafların ödeme takviminde anlaştığını göstermeye yetmez.

Özgün içerik

Özgün içerik, üreticinin kendi yaratıcı katkısıyla hazırladığı ve başkasının eserini izinsiz çoğaltmayan içeriktir. Briefte referans olarak sunulan örneklerin hangi yönlerinden yararlanılacağı ile beklenen özgün anlatım ayrılır. Bir trendin kullanılması müzik, görüntü veya diğer malzemelerin lisans kontrolünü gereksiz kılmaz; kullanım koşulları ilgili haklar ve platformun güncel kurallarıyla değerlendirilir.

P

Paid partnership etiketi (Ücretli ortaklık etiketi)

Paid partnership etiketi, üretici ile iş ortağı arasındaki ticari ilişkiyi görünür kılan platform aracıdır. Yayın briefinde etiketin kullanımı ve içeriğe eşlik eden açıklama birlikte kontrol edilir. Gereklilik ve uygunluk platformun güncel kuralında belirlenir. Karıştırılan terim: Partnership ad reklam dağıtımını ifade eder; ilişkiyi etiketlemek tek başına reklam kullanım yetkisi tanımlamaz.

Partnership ad (Ortaklık reklamı)

Partnership ad, Meta platformlarında marka ve üretici kimliklerini birlikte kullanabilen ortaklık reklamı biçimidir. Kampanya planında izin kapsamı, süre, medya bütçesi ve raporlama sorumluluğu kararlaştırılır. Hesap uygunluğu ve teknik yetkilendirme platformun güncel kuralında belirlenir; içeriğin organik olarak yayımlanmış olması, aynı içeriğin her koşulda reklam olarak kullanılabileceğini göstermez.

Performans pazarlaması

Performans pazarlaması, yapılan harcamayı ölçülebilir aksiyonlarla ilişkilendirerek değerlendiren pazarlama yaklaşımıdır. Kampanya briefinde hedef olay, takip yöntemi ve maliyet kapsamı önceden belirlenir. Kayıt veya satış gibi sonuçlar önemli olabilir, ancak her influencer çalışmasını son tıklamayla gelen satışa indirgemek bilinirlik ve değerlendirme aşamalarını dışarıda bırakabilir; seçilen ölçüm hedefe uygun olmalıdır.

R

Revizyon

Revizyon, hazırlanmış teslimin briefteki doğruluk, teknik veya yaratıcı gerekliliklere uyarlanması için yapılan değişikliktir. Teklif ve sözleşmede geri bildirim sahibi, tur sayısı ve değişikliğin sınırları önceden belirlenir. Karıştırılan terim: Yeniden çekim, mevcut dosyayı düzenlemenin ötesinde yeni görüntü veya ses üretimi gerektirir; bunun takvim ve maliyet etkisi ayrıca değerlendirilir.

ROAS (Return on Ad Spend)

ROAS, reklama atfedilen gelirin tanımlı reklam harcamasına oranıdır. Kampanya raporunda atıf modeli, ölçüm dönemi ve gelirin hangi işlemleri kapsadığı belirtilir. Reklama atfedilen gelir / reklam harcaması formülüyle hesaplanır; harcama sıfırsa oran hesaplanamaz. Karıştırılan terim: ROI daha geniş yatırım maliyetlerini değerlendirebilir; ROAS üretim ve hak bedellerini içermiyorsa toplam kârlılığı göstermez.

ROI (Return on Investment)

ROI, bir yatırımın net getirisini o yatırımın toplam maliyetine oranlayan finansal ölçüdür. Kampanya raporunda hangi getirinin ve hangi üretim, hak, medya veya hizmet maliyetlerinin kapsama alındığı açıklanır. Net yatırım getirisi / toplam yatırım maliyeti × 100 formülü kullanılır; net getiri hesaplanırken ilgili maliyetler düşülür ve aynı maliyet ikinci kez çıkarılmaz.

S

Satış ortaklığı bağlantısı (Affiliate link)

Satış ortaklığı bağlantısı, uygun işlemleri belirli üretici veya yayın kaynağıyla ilişkilendirmek için kullanılan izlenebilir bağlantıdır. İş birliği teklifinde komisyona esas işlemler, takip penceresi ve ödeme koşullarıyla birlikte tanımlanır. Karıştırılan terim: Tracking link genel trafik takibi için de kullanılabilir; her izlenebilir bağlantı komisyon ilişkisi taşımaz ve varsa bu ilişki açıklanmalıdır.

Sentiment (Duygu yönelimi)

Sentiment, yorum veya diğer metinlerin olumlu, olumsuz ve nötr gibi duygu sınıflarıyla incelenmesidir. Kampanya raporunda yorum sayısının yanında tepkinin yönünü anlamak için kullanılabilir. Sınıflandırılan veri kümesi ve yöntem açıklanır; otomatik araçlar ironi, bağlam veya karma duyguları kaçırabileceğinden insan kontrolü gerekebilir ve sonuç bütün kitlenin görüşü gibi sunulmaz.

Sosyal kanıt

Sosyal kanıt, insanların başkalarının deneyim veya davranışlarını kendi kararlarını değerlendirirken referans almasını sağlayan işarettir. İçerik briefinde müşteri deneyimi veya geri bildirim kullanılıyorsa kaynağı ve bağlamı korunur. Sahte yorum, doğrulanmamış ürün iddiası veya anlamı değiştirilen alıntı bu işlevi güvenilir biçimde karşılamaz; gerçek bir deneyim de herkese aynı sonucu vaat etmez.

Spark Ads

Spark Ads, TikTok üzerindeki organik gönderilerin gerekli yetkilendirmeyle reklam dağıtımında kullanılabildiği reklam biçimidir. Kampanya teklifinde organik yayın, reklam izni ve medya bütçesi ayrı kapsamlar olarak yazılır. Yetkilendirmenin biçimi ve kullanılabilirliği platformun güncel kuralında belirlenir; içerik sahibinin onayı, kullanım süresi ve raporlama sorumluluğu da çalışma planında netleştirilir.

Sponsorlu içerik

Sponsorlu içerik, markadan alınan para veya başka bir değer karşılığında hazırlanan ya da bu ilişkiden etkilenen ticari içeriktir. Briefte ürün iddiaları ve ilişkinin nasıl açıklanacağı yayın öncesi kontrolün parçasıdır. İş birliği kapsamı seçilirken üretim, yayın ve haklar ayrılır; sponsorlu olması, dağıtım için ayrıca reklam bütçesi kullanıldığı anlamına gelmez.

Ş

Şablon brief

Şablon brief, kampanyalarda tekrar eden hedef, mesaj, teslim ve onay alanlarını düzenleyen başlangıç belgesidir. Yeni işin briefi hazırlanırken eksik kararları görünür kılmak ve ekiplerin ortak başlıklarla çalışmasını sağlamak için kullanılır. Her üretici ve format için uyarlanmalıdır; hazır alanları doldurmak konuya özgü riskleri değerlendirme veya yaratıcı alanı tanımlama gereğini ortadan kaldırmaz.

T

Takipçi (Follower)

Takipçi, bir hesabın yeni paylaşımlarını izlemek üzere o hesapla takip ilişkisi kurmuş hesaptır. Medya kitinde veya aday raporunda sayı belirtilirken veri tarihi ve platformu da gösterilir. Hesabı takip etmek her içeriği görmek anlamına gelmez; takipçi toplamı kitle uyumunun, aktif erişimin, güven ilişkisinin ya da gelecekteki kampanya sonucunun tek başına kanıtı değildir.

Tamamlanma oranı (Video completion rate)

Tamamlanma oranı, videonun sonuna ulaşan izlemelerin tanımlı başlangıç veya görüntüleme tabanına oranıdır. Video raporunda kullanılan platformun payda tanımı ve video uzunluğu belirtilir. Tamamlanan izleme sayısı / ilgili başlangıç ya da görüntüleme sayısı × 100 formülüyle bulunur; farklı uzunluktaki videoların oranları bağlam olmadan kıyaslanmaz ve payda sıfırsa hesaplama yapılmaz.

Tıklama (Click)

Tıklama, izleyicinin bağlantı, profil veya platformun tanımladığı başka bir etkileşim alanını seçmesiyle kaydedilen eylemdir. Raporda bütün içerik tıklamalarıyla dış bağlantı tıklamalarının kapsamı açıkça ayrılır. Aynı kişinin birden fazla eylemi sayılabilir; tıklama toplamı otomatik olarak tekil ziyaretçiyi, hedef sayfanın başarıyla yüklendiğini veya bir satın almanın tamamlandığını göstermez.

Topluluk yönetimi

Topluluk yönetimi, yorum, mesaj, soru, moderasyon ve geri bildirimlerin planlı biçimde ele alınmasıdır. Kampanya briefinde yayın sonrasında hangi konuyu kimin yanıtlayacağı ve hangi soruların markaya aktarılacağı belirlenir. Bu görev yalnız yorum silmeye indirgenmez; üreticinin doğal iletişimiyle ürün bilgisi ve doğruluk sorumluluğunun nerede buluştuğu da netleştirilir.

Tracking link (İzlenebilir bağlantı)

Tracking link, ziyaretin kaynağını veya kampanyasını ayırt etmeye yardımcı olacak takip bilgisi taşıyan bağlantıdır. Briefte her üretici ve yayın için kullanılacak adres belirlenerek rapordaki trafik ayrımı hazırlanır. Yönlendirmeler, gizlilik tercihleri ve veri kayıpları ölçümü sınırlayabilir; bağlantıdan gelen kayıtlar tüm dönüşüm yolculuğunu eksiksiz gösteren kanıt gibi yorumlanmaz.

U

UGC (User-generated content / Kullanıcı içeriği)

UGC, kullanıcıların oluşturduğu metin, fotoğraf veya video gibi içerikleri ifade eder. Kampanya brieflerinde bu ad, marka için ücretli üretilen kullanıcı anlatımı biçimindeki teslimler için de kullanılabildiğinden üretimin niteliği açıkça belirtilir. UGC üretiminde kendiliğinden müşteri paylaşımıyla sipariş edilen içerik ayrılır; üreticinin kendi hesabında yayın yapması ve kullanım hakları ayrıca kararlaştırılır.

UGC creator (UGC üreticisi)

UGC creator, markanın kendi kanallarında kullanması için kullanıcı anlatımı biçiminde içerik hazırlayan üreticidir. Teklifte dosya teslimi, versiyonlar ve hak kapsamı netleştirilir; üreticinin kendi kitlesine yayın yapması ayrıca kararlaştırılır. İçerik üretimi hizmeti alınırken doğal anlatım beklentisi, deneyimin gerçekliği ve ürün bilgilerinin doğruluğu birlikte değerlendirilir.

Unique viewers (Tekil izleyiciler)

Unique viewers, belirli dönemde bir içeriği izleyen tahmini benzersiz kişi sayısını anlatan metriktir. Video raporunda platformun modelleme yöntemi ve erişilebilir veri kapsamıyla birlikte değerlendirilir. Karıştırılan terim: Görüntüleme, tekrar izlemeleri de kapsayabilir; tekil izleyici tahmini ham izleme toplamıyla aynı değildir ve her platformun erişim metriğiyle doğrudan eşitlenmemelidir.

UTM parametresi

UTM parametresi, bağlantı adresine eklenen kaynak, mecra ve kampanya gibi trafik etiketlerinden biridir. Kampanya briefinde ortak adlandırma düzeni belirlenerek üretici ve içerik bazındaki ziyaretlerin analitikte ayrılması sağlanır. Raporlama planında bu etiketler kaynak takibini destekler; tek başına kullanıcının bütün temaslarını veya satışın hangi içerik nedeniyle gerçekleştiğini kanıtlamaz.

Ü

Ücretli medya (Paid media)

Ücretli medya, içeriğin dağıtımı için reklam bütçesi kullanılarak sağlanan görünürlüktür. Kampanya teklifinde medya harcaması ile üreticiye ödenen bedel ve içerik üretim maliyeti ayrı kalemler olarak açıklanabilir. Karıştırılan terim: Organik içerik dağıtım biçimini anlatır; ticari ilişki içeren her üretici yayını kendiliğinden ücretli medya dağıtımı sayılmaz, reklam desteği ayrıca değerlendirilir.

V

View-through attribution (Görüntüleme sonrası atıf)

View-through attribution, reklama tıklamadan onu gören kişinin belirli süre içindeki dönüşümünü görüntüleme temasına bağlayan yaklaşımdır. Kampanya raporunda kullanılan zaman penceresi ve atıf koşulları açıkça belirtilir. Reklamı görmüş olmak ile dönüşüm arasında kayıtlı bir ilişki kurar; bu ilişki, satın almanın yalnız reklam nedeniyle gerçekleştiğini tek başına kanıtlamaz.

Viral içerik

Viral içerik, kısa sürede alışılmışın dışında hız veya ölçekte yayılan içeriği tanımlayan ifadedir. Kampanya briefinde garanti edilen teslim yerine hedeflenen dağıtım sonucunu tartışırken kullanılabilir. Sabit ve her platformda geçerli bir eşiği yoktur; somut hedef yazılacaksa erişim, izlenme veya paylaşım gibi ölçülerin dönemi ve veri kaynağı ayrıca tanımlanır.

W

Whitelisting

Whitelisting, marka reklamlarının üretici kimliği veya içeriği üzerinden yürütülmesine verilen yetkiyi anlatan sektör terimidir. Sözleşmede izin verilen hesap, süre, kimlik kullanımı ve reklam kapsamı açıklanır. Teknik ad ve yetkilendirme yöntemi platformun güncel kuralında belirlenir; genel bir izin ifadesi, içeriğin her mecrada veya süresiz kullanılabileceği şeklinde yorumlanmamalıdır.

Y

Yeniden çekim

Yeniden çekim, mevcut kurguyu düzenlemek yerine görüntü veya ses üretiminin tekrar yapılmasıdır. Sözleşmede hangi durumda, kaç kez yapılacağı, maliyeti kimin karşılayacağı ve teslim takvimine etkisi belirlenir. Karıştırılan terim: Revizyon mevcut malzemeyle tamamlanabilen değişiklikleri kapsayabilir; her geri bildirim otomatik olarak yeniden çekim gerektirmez, talebin briefle ilişkisi önce netleştirilir.

Yeniden kullanım (Reuse)

Yeniden kullanım, içeriğin ilk yayın bağlamı dışında başka hesap, mecra, dönem veya formatta değerlendirilmesidir. Teklifte yeni kullanım alanları ve gerekli uyarlamalar başlangıçtaki teslimden ayrı açıklanır. İzin süresi, bölge, düzenleme ve reklam koşulları sözleşmede belirlenir; daha önce yayınlanmış olması veya dosyanın markada bulunması yeni kullanımın kapsamını kendiliğinden açıklamaz.

Yorum oranı

Yorum oranı, içeriğin aldığı yorum sayısının seçilen kitle veya görüntülenme tabanına oranıdır. Raporda paydanın takipçi, erişim, gösterim ya da görüntüleme olduğu belirtilerek yorumlanır. Yorum sayısı / seçilen tabanın sayısı × 100 formülü kullanılır; payda sıfırsa hesaplanamaz. Yorumların olumlu veya olumsuz oluşu bu orandan anlaşılmaz, içerikleri ayrıca incelenir.

Z

Zorunlu mesaj

Zorunlu mesaj, içerikte doğru biçimde yer alması gereken ürün gerçeği, uyarı veya kampanya bilgisidir. Briefte bu bilgilerin dayanağı ve hangi ifadelerin anlamının korunacağı üreticiye açıkça verilir. Gereksiz sayıda zorunluluk doğal anlatımı zorlaştırabilir; ana fikirle zorunlu ayrıntılar ayrılarak son dosyada doğruluk ve eksiksizlik kontrolü yapılır.