Kısa cevap: Bir marka size para ödemeden ürün veya hizmet sağladıysa ve siz bunu markayı ya da ürünü öne çıkaran içerikte kullandıysanız, ilişkinin ticari niteliğini izleyiciden saklamayın. Paylaşımın başında veya ilk bakışta fark edilen “Reklam” ya da “Tanıtım” açıklamasını kullanın; ücretsiz gönderimi ayrıca söyleyin ve platformun ticari içerik aracını da açın.
“Bana ücret ödenmedi, yalnızca paket geldi” cümlesi içerik üreticileri arasında en sık karşılaşılan yanlış güven alanlarından biridir. Tüketicinin kararını etkileyebilecek menfaat yalnız banka transferi değildir. Ücretsiz ürün, indirimli hizmet, etkinlik daveti, seyahat veya kullanım için ödünç verilen ekipman da içerik ile marka arasındaki bağı değiştirebilir. Bu bağ görünmez kaldığında izleyici öneriyi tamamen bağımsız sanabilir.
Bu rehber Türkiye’deki genel reklam şeffaflığı kurallarını pratik yayın adımlarına çevirir. Hukuki görüş yerine geçmez; ürün kategorisine ve somut işbirliğine göre ek kurallar bulunabilir. Sağlık beyanı, finansal hizmet, alkol, tütün, çocuklara yönelik iletişim ve çekiliş gibi alanlarda yalnız etiket koymak içeriği kendiliğinden hukuka uygun yapmaz. Şüpheli durumda güncel mevzuatı ve yetkin uzman görüşünü esas alın.
Markadan ücretsiz gelen ürün reklam sayılır mı?
Evet, ücretsiz ya da indirimli ürün gibi bir menfaat karşılığında yapılan ve ürünü tanıtan paylaşım ticari reklam niteliği taşıyabilir; para ödenmemesi tek başına reklam ilişkisini ortadan kaldırmaz. Ticaret Bakanlığı’nın güncel açıklaması, ücretsiz veya indirimli ürün ve hizmet dâhil menfaat karşılığındaki sosyal medya paylaşımlarında reklam niteliğinin açıkça anlaşılmasını zorunlu tutuyor.
Burada iki ayrı soruyu ayırmak gerekir. Birincisi, size bir menfaat sağlandı mı? İkincisi, yayımladığınız içerik markanın malını veya hizmetini tanıtan bir pazarlama iletişimi mi? Bir şirketin paketi kapınıza bırakması her durumda otomatik yayın borcu doğurmaz. Ancak ürünü olumlu ifadelerle gösterip satın almaya yönelttiğinizde, menfaat ile içerik arasında tüketicinin bilmesi gereken bir bağ ortaya çıkar.
Reklam açıklamasının amacı üreticiyi suçlamak değildir. İzleyicinin mesajın kaynağını doğru değerlendirmesine yardım eder. Aynı “çok sevdim” cümlesi, ürünü kendi parasıyla alan bir kişinin bağımsız deneyimi ile markadan ücretsiz alan içerik üreticisinin tanıtımı olduğunda farklı bağlam taşır. Tüketici bu farkı içerikten önce veya içerikle aynı anda anlayabilmelidir.
Türkiye’de 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren değişiklik, sosyal medya etkileyicilerinin menfaat karşılığındaki paylaşımlarında “reklam” veya “tanıtım” gibi açık ibarelerin kullanılmasını düzenliyor. Eski kılavuzda da maddi kazanç yanında ücretsiz ya da indirimli mal veya hizmet açıkça fayda örneği olarak sayılıyordu. Yeni düzenleme, şeffaflık ilkesini yönetmelik metninde daha belirgin hâle getiriyor.

“Hediye”, “PR paketi” ve karşılıksız gönderim arasında reklam açısından fark var mı?
Paketin adının hediye, PR gönderisi, deneyim kutusu veya lansman paketi olması sonucu tek başına değiştirmez; esas olan sağlanan menfaat, içerik ve marka arasındaki ilişkidir. Markanın “paylaşmak zorunda değilsin” demesi önemli bir sözleşme ayrıntısıdır, fakat ürünü paylaştığınızda izleyicinin ücretsiz edinimi bilme ihtiyacını her zaman ortadan kaldırmaz.
Gündelik dilde hediye, karşılık beklenmeden verilen şeydir. Pazarlama bağlamında ise seçilmiş üreticilere gönderilen paketlerin amacı çoğu zaman görünürlük ihtimalidir. Marka açık bir paylaşım şartı koymasa bile kime, neden ve hangi lansman döneminde gönderdiğini planlayabilir. İçerik üreticisi de ürünü ücretsiz edinmenin yarattığı olumlu eğilimi fark etmeyebilir. Bu nedenle yalnız sözleşmede “zorunlu paylaşım yoktur” cümlesine bakmak yetersizdir.
Gerçekten kişisel bir hediye ne zaman farklı değerlendirilebilir?
Bir arkadaşınızın doğum gününüzde aldığı ve ticari bir beklenti taşımayan ürün ile markanın kurumsal adresinden gönderilen lansman kutusu aynı bağlam değildir. Yine de ürünü ticari bir hesaptan, satış bağlantısıyla ve marka etiketleriyle tanıtmaya başladığınızda paylaşımın kendi niteliği ayrıca değerlendirilir. “Hediye” kelimesini tek başına hukuki istisna gibi kullanmayın.
Ödünç verilen ürün de menfaat sayılır mı?
Kalıcı olarak sizde kalmasa bile pahalı bir ekipmanın, otelin veya aracın ücretsiz kullanımının sağlanması ekonomik bir fayda yaratabilir. Meta da ücretsiz gönderilen veya ödünç verilen ürünü değer alışverişi içeren markalı içerik örnekleri arasında sayıyor. Kullanım süresini ve iade koşulunu kayda geçirmek, hem şeffaf açıklamayı hem marka ile olası anlaşmazlığı yönetmeyi kolaylaştırır.
Karar verirken ürünün piyasa değerini tahmin etmeye çalışmak yerine ilişkinin niteliğine bakın. Çok ucuz bir numune de marka tarafından tanıtım umuduyla gönderilmiş olabilir; pahalı bir kişisel hediye ise hiç ticari bağ taşımayabilir. Tüketiciyi etkileyen temel bilgi, ürünü kendi olağan satın alma kararınızla mı yoksa marka ilişkisi sayesinde mi edindiğinizdir.

Hediye ürün paylaşımında hangi reklam etiketi kullanılmalı?
Güncel ve en açık seçenek, içeriğin reklam niteliğini doğrudan anlatan “Reklam” veya “Tanıtım” ibaresidir; ücretsiz sağlanan ürünü ayrıca “[Marka] tarafından hediye olarak gönderildi” diye açıklayabilirsiniz. Belirsiz, yalnızca sektör içindekilerin anlayacağı veya marka adının arasında kaybolan ifadeler tüketicinin ilişkiyi ilk bakışta anlamasını zorlaştırır.
2021 tarihli Sosyal Medya Etkileyicileri Kılavuzu; reklam verenin adıyla birlikte “#Reklam”, “#Reklam/Tanıtım”, “#Sponsor”, “#İşbirliği”, “#Ortaklık”, “@[reklam veren] ile işbirliği”, “@[reklam veren] tarafından sağlandı” ve “@[reklam veren] tarafından hediye olarak alındı” gibi örnekler veriyordu. 2026 değişikliğine ilişkin Bakanlık duyurusu ise reklam niteliğini anlatan “reklam” veya “tanıtım” ibarelerini özellikle öne çıkarıyor.
Uygulamada en ihtiyatlı ve anlaşılır çözüm iki bilgiyi bir arada vermektir: “Reklam — ürün [Marka] tarafından ücretsiz gönderildi.” Böylece izleyici hem içeriğin ticari niteliğini hem menfaatin para değil ürün olduğunu anlar. “Hediye” kelimesini tek başına kullanmak, hediyeyi markadan mı yoksa yakınınızdan mı aldığınızı açıklamayabilir; “PR” ise herkesin bildiği bir tüketici dili değildir.
| İfade | İzleyiciye verdiği bilgi | Pratik değerlendirme |
|---|---|---|
| Reklam — ürün marka tarafından ücretsiz gönderildi | Ticari nitelik ve menfaat açık | En açıklayıcı başlangıç |
| Tanıtım — marka hediyesi | Tanıtım ve hediye ilişkisi görünür | Marka adıyla birlikte kullanın |
| #işbirliği | Bir ilişki olduğunu söyler | Tek başına ilişkinin türünü belirsiz bırakabilir |
| #gifted / #pr | Sektörel kısa ifade | Türkçe tüketici için yeterince açık olmayabilir |
| Teşekkürler marka | Nezaket bildirir | Reklam niteliğini açıklamaz |
Etiketi yaratıcı metne dönüştürüp anlamını zayıflatmayın. “Minik bir sürpriz”, “iyi ki varsın marka” veya yalnız kalp emojisi, menfaat ilişkisini açıklamaz. Açıklama marka tarafından önerilen estetikten bağımsız olarak okunabilir olmalıdır. Marka “reklam yazmayalım, organik görünsün” diyorsa bu talebi yazılı biçimde reddetmek ve içeriği yayımlamamak en güvenli adımdır.

Reklam etiketi gönderide, Reels’te ve Hikâye’de nereye yazılmalı?
Reklam açıklaması içeriğin başında, ilk bakışta görülebilen ve başka etiketlerin arasında kaybolmayan yerde olmalıdır; izleyicinin “devamını oku” açması, sesi sonuna kadar dinlemesi veya profil biyografisine gitmesi beklenmemelidir. Video ve canlı yayınlarda açıklamanın yalnız açıklama metnine bırakılması yeterli bir kullanıcı deneyimi değildir.
Kılavuz, etiketlerin paylaşım içinde kullanılan renklerden ve arka fondan ayırt edilebilir olmasını; kolay okunabilir büyüklükte ve tüketicinin ilk bakışta anlayacağı biçimde verilmesini ister. Fotoğraflı bir gönderide açıklamayı metnin ilk satırına yerleştirin. Uzun hikâye anlatısından, ürün özelliklerinden ve bağlantı çağrısından önce ilişkiyi söyleyin. Hashtag kümesinin sonuna gömmeyin.
Hikâye veya kaybolan içerikte her bağımsız parça kendi başına değerlendirilebilir. İzleyici serinin ilk karesini görmeden üçüncü kareye gelebilir. Bu yüzden ürünün tanıtıldığı her gerekli karede açıklama görünür olmalıdır. Metni ekran kenarına, uygulama düğmelerinin altına veya benzer renkli ambalajın üzerine yerleştirmek görünürlüğü azaltır. Küçük ekran önizlemesinde mutlaka kontrol edin.
Videoda yazı ekranda yeterli süre kalmalı ve kolay okunmalıdır. Kılavuzun video paylaşımı için verdiği yaklaşım, açıklamanın yazılı ve sözlü olarak belirtilmesidir. Pratik cümle şu kadar sade olabilir: “Bu video reklam içerir; ürün bana [Marka] tarafından ücretsiz gönderildi.” İçerik uzun olsa da açıklamayı yalnız kapanışa ertelemeyin. Canlı yayında yeni katılanlar için açıklamayı belirli aralıklarla tekrarlamak ve sabitlenmiş yorumda tutmak gerekir.
Platformun “ücretli ortaklık” etiketi tek başına yeterli mi?
Platform aracını kullanmak önemlidir, ancak yerel hukuk ve içeriğin sunumu ek açıklama gerektirebilir. Meta ücretsiz veya ödünç ürün içeren markalı içerikte paid partnership etiketini ister. TikTok ticari içerik açıklama ayarının açılmasını, YouTube ise ücretli tanıtım bildirimini kullanmayı açıklar. Bunlar izleyiciye yardımcı olur; görünür Türkçe açıklamayı atlamak için bahane değildir.

Instagram, TikTok ve YouTube’da hediye ürün nasıl açıklanır?
Her platformda iki katmanlı yöntem kullanın: içeriğin kendi içinde açık Türkçe reklam açıklaması yapın ve platformun sunduğu ticari içerik bildirimini etkinleştirin. Düğmenin adı zamanla değişebilir; yayımlamadan önce uygulamadaki güncel yardım sayfasını ve hesapta görünen seçenekleri kontrol edin.
Instagram’da ücretsiz ürün için ne yapılır?
Meta, bir işletmenin ücretsiz ya da ödünç ürün göndermesi ve üreticinin bunu gösteren veya anan içerik yayımlamasını değer alışverişi içeren markalı içerik sayar. Resmî yardım sayfası bu durumda paid partnership etiketinin kullanılmasını söyler. Gönderi, Reels veya Hikâye metninde ayrıca “Reklam — ürün [Marka] tarafından ücretsiz gönderildi” gibi görünür açıklama kullanın.
TikTok’ta ücretsiz ürün için ne yapılır?
TikTok’un yardım merkezi, bir marka, ürün veya hizmet tanıtılırken içerik açıklama ayarının açılmasını ister. Üçüncü taraf markayı tanıtıyorsanız “Branded content” seçeneği ve uygunsa marka ortağı etiketi kullanılır. Yerel mevzuata uygun reklam açıklamasını videonun içinde sesli ve yazılı verin; yalnız otomatik arayüz etiketine güvenmeyin.
YouTube’da ücretsiz ürün için ne yapılır?
YouTube, ticari ilişki içeren paid product placement, endorsement veya başka bir tanıtım bulunduğunda video ayrıntılarındaki ücretli tanıtım kutusunun işaretlenmesini ister. YouTube’un üreticilere yönelik açıklaması, ücretsiz ürün veya hizmet karşılığındaki içerikte açıklama yükümlülükleri doğabileceğini özellikle hatırlatır. Video açılışında ilişkiyi söyleyin; açıklama alanının ilk kısmına da yazın.
| Platform | Platform aracı | İçerik içi uygulama |
|---|---|---|
| Paid partnership / markalı içerik etiketi | İlk satır + görsel/video üzerinde açık açıklama | |
| TikTok | Content disclosure, branded content | Başlangıçta yazılı ve sesli reklam açıklaması |
| YouTube | Paid promotion bildirimi | Video açılışı + açıklamanın görünür ilk bölümü |
| Canlı yayın | Varsa ticari içerik aracı | Sabit açıklama + yeni gelenler için sözlü tekrar |
Çapraz paylaşımda bir platformdaki etiket diğerine taşınmayabilir. Instagram’dan indirilen Reels’i TikTok’a yüklediğinizde paid partnership bilgisi videoya gömülü olmayabilir. Her yüklemeyi yeni bir yayın olarak kontrol edin. Otomatik planlama araçlarının ticari içerik ayarını destekleyip desteklemediğini sınayın; desteklemiyorsa içerik üretim takviminde manuel yayın adımı tanımlayın.

Marka paylaşım istemediyse yine de reklam etiketi gerekir mi?
Paylaşım sözü bulunmaması otomatik muafiyet değildir; ürünü ücretsiz edindiğinizi ve marka bağlantısını tüketiciden saklamadan, içeriğin gerçek niteliğine göre açıklama yapmak en güvenli yaklaşımdır. Hiç paylaşmamakta serbestseniz bu sözleşmesel özgürlüğü koruyun, fakat paylaşmayı seçtiğiniz anda izleyicinin bağımsız değerlendirmesi için menfaati görünür kılın.
Bu alanın gri görünmesinin sebebi “karşılık” kelimesidir. Marka içerik istememiş olabilir, fakat ürün gönderiminin pazarlama amacı bulunabilir. Üretici de gelecekteki gönderileri kaybetme kaygısıyla olumlu paylaşım yapabilir. Açık bir yayın taahhüdü olmasa bile ücretsiz edinim, izleyicinin görüşünüzü tartarken bilmek isteyeceği maddi bağlantıdır. Şeffaflık, niyet okumaktan daha uygulanabilir bir standarttır.
Ürünü yalnız arka planda tesadüfen gösterdiğiniz, markayı anmadığınız ve satışa yöneltmediğiniz durum ile ayrıntılı özellik saydığınız inceleme aynı değildir. Araçtaki ilk iki soru bu ayrımı düşünmenize yardım eder: menfaat var mı ve içerik ürünü gösteriyor ya da anıyor mu? İkisi de evetse açıklama yönünde hareket edin. Tereddütte daha açık olmak genellikle izleyiciyi daha iyi korur.
Ürünü beğenmediysem paylaşmak zorunda mıyım?
Sözleşmede açık bir teslim yükümlülüğü yoksa sırf paket geldi diye olumlu içerik üretmeyin. Varsa brief ve anlaşmayı okuyun. Deneyiminiz olumsuzsa gerçeğe aykırı övgü vermek yerine yayımlamamak, markaya geri bildirim vermek veya eleştiriyi kanıtlanabilir ve ölçülü biçimde anlatmak seçenek olabilir. Reklam etiketi doğruluk yükümlülüğünün yerine geçmez.
Ürünü sonradan iade etmek açıklamayı değiştirir mi?
İçeriği ürün sizdeyken ve ücretsiz kullanım faydası varken yayımladıysanız sonradan iade etmek o andaki ilişkiyi silmez. Ödünç ürün zaten kalıcı mülkiyet sağlamaz; yine de ücretsiz kullanım menfaati olabilir. Açıklamayı paylaşım anındaki gerçek duruma göre yapın. Sonradan koşullar değiştiyse gerekli düzeltmeyi görünür biçimde ekleyin.

Hediye ürünü överken tüketiciyi yanıltmamak için ne söylenebilir?
Yalnız gerçekten deneyimlediğiniz, kapsamını açıkça belirttiğiniz ve gerektiğinde dayanağını gösterebildiğiniz özellikleri anlatın; reklam etiketi asılsız veya ispatlanamayan iddiayı meşru hâle getirmez. Kendi gözleminizi herkes için geçerli sonuç, kısa denemenizi uzun vadeli etki veya marka brief’ini bağımsız kanıt gibi sunmayın.
Kılavuz, etkileyicinin deneyimlemediği bir mal veya hizmeti deneyimlemiş gibi tanıtamayacağını; ilgili mevzuata aykırı sağlık beyanında bulunamayacağını ve objektif, ölçülebilir, bilimsel araştırma ya da testle kanıtlanmamış iddialarda bulunamayacağını belirtir. Ayrıca filtre veya efekt kullanılıyorsa görüntünün filtreli olduğunun açıkça söylenmesini ister. Bu ilkeler hediye ürün içeriğinin yaratıcı sınırlarını belirler.
“Bende ilk kullanımda kolay yayıldı” kişisel ve sınırları belirli bir gözlemdir. “Herkesin cildini anında iyileştirir” genelleyici bir sonuç iddiasıdır. “Paket üzerinde şu özellik yazıyor” demek iddiayı size ait olmaktan tamamen çıkarmaz; tüketiciye aktardığınız reklam beyanının doğruluğunu yine sorgulamalısınız. Markadan dayanak isteyin ve anlayamadığınız teknik belgeyi kesin kanıt gibi sunmayın.
Dürüst inceleme ile reklam aynı içerikte olabilir mi?
Evet. Reklam açıklaması içeriğin olumlu olmak zorunda olduğunu söylemez. Ürünün size ücretsiz verildiğini açıklayıp artı ve eksileri gerçek deneyiminizle anlatabilirsiniz. Ancak marka yalnız olumlu cümleleri onaylıyor, eleştiriyi yasaklıyor veya metni belirliyorsa bu editoryal kontrolü de kendi kararınızı değerlendirirken dikkate alın. “Dürüst görüşlerim” ifadesi menfaati açıklamanın yerine geçmez.
Öncesi-sonrası görseli kullanılabilir mi?
Özellikle kozmetik ve sağlıkla ilişkili ürünlerde ışık, açı, makyaj, filtre ve çekim koşulları görünümü dramatik biçimde değiştirebilir. Aynı koşulları korumadan yapılan karşılaştırma tüketiciyi yanıltabilir. Ürün kategorisinin özel reklam kurallarını inceleyin. Filtreyi açıklamak, yasak veya dayanaksız sağlık iddiasını kullanılabilir hâle getirmez.
Bir iddia matrisi tutmak yararlıdır: Söylenecek cümle, bunun kişisel gözlem mi yoksa objektif iddia mı olduğu, dayanak belgesi, deneyim süresi ve sınır. Bu kayıt içeriği ağırlaştırmak için değil, hızlı brief akışında markanın metnini otomatik tekrar etmenizi önlemek içindir. Dayanak yoksa cümleyi daraltın, açık bir gözleme çevirin veya çıkarın.

Hediye ürün ve reklam açıklaması kaydı nasıl tutulur?
Her gönderi için marka, ürün, sağlanan menfaat, paylaşım koşulu, kullanılan açıklama, platform ayarı, iddia dayanağı ve yayın bağlantısını tek satırda kaydedin. Bu kayıt, unutulan etiketi erken fark etmeyi, marka brief’i ile yayımlanan içerik arasındaki farkı görmeyi ve sonradan gelen sorulara belgeyle cevap vermeyi kolaylaştırır.
Bu sayfadaki boş CSV, kişisel veriye ihtiyaç duymadan temel alanları sunar. Dosyayı Türkçe Excel uyumunu kolaylaştırmak için UTF-8 BOM ile hazırladık. Marka iletişim kişisinin özel telefonunu veya kargo etiketindeki adresi dosyaya aktarmayın. Yalnız karar için gerekli kurumsal bilgiyi ve belge konumunu yazın. Hassas sözleşmeleri genel ekip klasöründe tutmayın.
- Paket geldiğinde marka, ürün ve menfaat türünü kaydedin.
- E-posta, mesaj ve brief’te paylaşım beklentisi olup olmadığını not edin.
- İçerikte kullanılacak her objektif iddia için dayanak sorun.
- Taslakta reklam ibaresinin ekran görüntüsünü alın.
- Yayın sonrasında URL’yi ve platform aracının açık olduğunu kaydedin.
- İçerik düzenlenirse değişiklik tarihini ve sebebini ekleyin.
Kayıt tutmak, bütün sorumluluğu üreticiye bırakmak anlamına gelmez. Kılavuz reklam verene etkileyiciyi kurallar hakkında bilgilendirme, mevzuata uymasını isteme ve ihlallere karşı önlem alma sorumluluğu yükler. Üretici de kendi paylaşımının doğruluğunu ve görünürlüğünü kontrol etmelidir. İyi süreç, her iki tarafın da son kontrolde sorumluluk almasıdır.
Boş CSV şablonu nasıl kullanılmalı?
Dosyayı indirdikten sonra her içerik için bir satır açın. “Menfaat türü” alanına ücretsiz ürün, indirimli hizmet, davet veya ödünç kullanım gibi gerçek karşılığı yazın. “Kullanılan reklam ibaresi” alanına planlananı değil, yayımlanan metni kaydedin. İçerik URL’si oluşana kadar hücreyi boş bırakabilir, yayın sonrası tamamlayabilirsiniz.

Hediye ürün paylaşımında doğru ve yanlış açıklama örnekleri nelerdir?
Doğru örnek, ticari niteliği hemen söyler, menfaatin türünü açıklar ve deneyimin sınırını belirtir; yanlış örnek ise ilişkiyi teşekkür, belirsiz hashtag veya metnin sonuna saklar. Aşağıdaki senaryolar temsili eğitim örnekleridir; gerçek marka, müşteri sonucu veya resmî karar özeti değildir.
Senaryo 1: Paylaşım zorunluluğu olmayan PR kutusu
Yanlış başlangıç: “Kapımı çalan en güzel sürpriz, bayıldım!” Metnin sonunda onlarca etiket arasında “#pr” bulunuyor. İzleyici ürünün markadan ücretsiz geldiğini ilk anda anlamıyor. Daha açık başlangıç: “Reklam — bu ürün [Marka] tarafından ücretsiz gönderildi; paylaşım zorunluluğum yoktu. Ürünü üç kullanım sonundaki kişisel deneyimimle anlatıyorum.”
Senaryo 2: Ücretsiz etkinlik veya otel daveti
Yalnız “davet için teşekkürler” yazmak hizmetin ücretsiz sağlandığını göstermeyebilir. “Reklam/Tanıtım — konaklama ve etkinlik katılımı [İşletme] tarafından ücretsiz sağlandı” açıklaması menfaatin kapsamını anlatır. Ulaşım masrafını kendiniz ödediyseniz bunu söyleyebilirsiniz; fakat küçük bir kalemi sizin ödemeniz ücretsiz konaklama menfaatini ortadan kaldırmaz.
Senaryo 3: Çekim için ödünç ekipman
“Bu kamera benim değil, test için marka tarafından iki haftalığına ücretsiz sağlandı” açıklaması mülkiyet ve kullanım süresini ayırır. İncelemeyi yalnız kısa test koşullarınızla sınırlayın. Dayanıklılık veya yıllarca kullanım hakkında deneyiminiz yoksa kesin cümle kurmayın. Ürün geri verilecek olsa da ücretsiz kullanım ilişkisini açıklayın.
Senaryo 4: Kendi paranızla aldığınız ürün
Markayla ilişki, satış ortaklığı bağlantısı veya başka menfaat yoksa sırf ürünü beğendiğiniz için paylaşım reklam olmayabilir. Fişi yayımlamak zorunda değilsiniz. Ancak aynı içerikte komisyonlu bağlantı kullanırsanız yeni bir menfaat doğar ve bunu açıkça anlatmanız gerekir. Sonradan marka içeriği reklam olarak kullanmak isterse kullanım iznini ayrıca yazılı belirleyin.
| Durum | Açıklama yaklaşımı | Ek kontrol |
|---|---|---|
| Ücretsiz kalıcı ürün | Reklam + ürünün ücretsiz gönderildiği bilgisi | Platform etiketi, iddia dayanağı |
| Ödünç ürün | Reklam + ücretsiz kullanım/ödünç bilgisi | İade ve test süresi |
| İndirimli hizmet | Reklam/Tanıtım + indirimli sağlandığı bilgisi | İndirimin içeriğe bağlı olup olmadığı |
| Komisyonlu link | Reklam + alışverişten komisyon bilgisi | Link yakınında açıklama |
| Kendi satın alımı, ilişki yok | Gerçek durumu anlatın; reklam etiketi otomatik değil | Sonradan doğan marka ilişkisi |

Hediye ürün brief’inde ve sözleşmesinde hangi maddeler bulunmalı?
Brief ve sözleşme; sağlanan menfaatin ne olduğunu, paylaşım zorunluluğunu, içerik üzerindeki editoryal kontrolü, reklam açıklamasını, iddia dayanaklarını, kullanım hakkını ve düzeltme sürecini açıkça ayırmalıdır. “Ürün gönderimi karşılığında bir paylaşım” gibi tek cümlelik anlaşma, hem üreticinin teslimini hem tüketiciye verilecek bilgiyi belirsiz bırakır.
Önce gönderimin türünü yazın. Ürün kalıcı olarak mı veriliyor, belirli tarihte iade mi edilecek, hizmet tamamen ücretsiz mi, yalnız indirim mi sağlanıyor? Kargo, seyahat veya üretim masrafını kimin karşıladığı da burada yer alabilir. Bu ayrıntılar reklam açıklamasını saklamak için değil, menfaatin kapsamını doğru ifade etmek ve sonradan ortaya çıkacak uyuşmazlığı azaltmak içindir.
İkinci olarak teslimi tanımlayın. Kaç içerik, hangi platform, hangi yaklaşık tarih ve hangi format bekleniyor? Sayılar yalnız somut anlaşmadan gelmelidir; evrensel “ideal kampanya sayısı” yoktur. İçerik üreticisinin ürünü denemesi için gerekli süreyi, markanın lojistik takviminden bağımsız düşünün. Sonuç iddiası için yeterli deneyim oluşmadıysa yayın tarihini ertelemek veya içeriğin kapsamını kutu açılışıyla sınırlamak gerekebilir.
Reklam etiketi sözleşmede nasıl güvence altına alınır?
“İçerik yürürlükteki reklam mevzuatına ve platform kurallarına uygun, ilk bakışta anlaşılır reklam/tanıtım açıklaması içerecektir” gibi açık bir madde kullanın. Markanın etiketi kaldırma, küçültme veya hashtag grubunun sonuna taşıma talebi onay mekanizmasına bağlanmamalıdır. Platformun ücretli ortaklık veya ticari içerik aracının kullanılacağı da ayrıca yazılabilir.
Marka adı açıklamada geçecekse doğru ticari adı ve hesap etiketini brief’te doğrulayın. Yanlış hesabı etiketlemek yalnız teknik hata değildir; tüketiciye ilişkinin tarafını da yanlış gösterebilir. Bir ajans aracıysa açıklamanın marka bağlantısını görünür kılmasına dikkat edin. Yalnız ajans adını yazmak, tüketicinin tanıtılan ürünün sağlayıcısını anlamasına yetmeyebilir.
İddia listesi neden teslim metninden ayrı olmalı?
Markanın kullanılmasını istediği her objektif cümleyi bir tabloda toplayın: tam ifade, dayanak, hangi ürün varyantı için geçerli olduğu ve zorunlu uyarı. Üreticinin kişisel gözlemini başka sütunda tutun. Böylece “ambalajda yazıyordu” gerekçesiyle tıbbi, çevresel veya performans iddiasını istemeden genişletmezsiniz. Dayanak size anlaşılır biçimde sunulmadıysa iddiayı yayın metnine almayın.
Görsel onay da sınırlandırılmalıdır. Marka logosunun doğru görünmesi veya kampanya tarihinin kontrol edilmesi başka; üreticinin gerçek deneyimini değiştirmek başka şeydir. “Olumsuz görüş yasak” maddesi, içeriği bağımsız inceleme gibi sunmayı problemli hâle getirir. Marka bütün metni yazıyorsa izleyiciye kendi spontane görüşünüzmüş izlenimi vermeyin. Reklam açıklaması yapılmış olsa bile gerçeğe aykırı kişisel deneyim anlatılamaz.
Markanın içeriği reklama dönüştürme hakkı neyi değiştirir?
Üreticinin hesabında yayımlama ile markanın içeriği kendi hesabında, internet sitesinde veya ücretli reklamda kullanması farklı haklardır. Süre, mecra, bölge, düzenleme izni ve adınızın kullanılma biçimini yazılı belirleyin. Platformdaki partnership ads veya Spark Ads yetkisi de sıradan etiketlemeden farklı olabilir. Yetki verdiğinizde içeriğin hangi reklam metniyle eşleşeceğini kontrol etme sürecini kararlaştırın.
Kullanım hakkının genişlemesi, ilk gönderideki açıklamayı gereksiz yapmaz. Tersine, içerik yeni bağlamlarda gösterileceği için reklam niteliği daha da belirgin olmalıdır. Marka içeriği kesip yeniden düzenlediğinde açıklamanın kadraj dışında kalmamasını şart koşun. Ham dosyanın teslimi kararlaştırıldıysa ekran yazısı olmayan kopyanın nasıl kullanılabileceğini ayrıca sınırlandırın.

Son olarak düzeltme ve kaldırma süreci yazılmalıdır. Yanlış ürün özelliği, güvenlik uyarısı, geri çağırma veya eksik reklam etiketi fark edildiğinde kimin kime, hangi kanaldan ulaşacağı belli olsun. Burada kaynak verilmemiş saat veya gün garantileri uydurmak yerine “gecikmeden değerlendirme” ve sorumlu iletişim kişisi tanımlayın. İçeriğin kaldırılması gerekiyorsa arşiv ve kampanya raporundaki kayıt korunabilir.
Ücretsiz ürün paylaşımından önce reklam niteliği nasıl değerlendirilir?
Üç aşamalı bir yöntem kullanın: önce menfaati belirleyin, sonra içeriğin tanıtım işlevini inceleyin, son olarak açıklamanın tüketiciye ne zaman ve nasıl ulaştığını test edin. Bu yöntem resmî makam kararı değildir; kılavuzdaki şeffaflık ilkelerini tekrarlanabilir bir yayın kontrolüne dönüştüren editoryal çalışmadır.
Birinci aşama: Hangi menfaat sağlandı?
Para ödemesinin yanında ücretsiz ürün, indirim, ücretsiz hizmet, davet, konaklama, seyahat, kullanım için ödünç ürün, komisyon veya gelecekteki işbirliği vaadi bulunabilir. Her birini ayrı yazın. “Ödeme yok” kutusu, başka menfaatleri görünmez kılmamalıdır. Menfaat markadan doğrudan değil ajans, distribütör veya etkinlik düzenleyicisi üzerinden gelmişse bağlantıyı yine kaydedin.
Normal müşterilere sunulan herkese açık indirim ile yalnız içerik üreticisine sağlanan avantajı ayırın. Herkese açık kuponu kendi paranızla kullanmanız, tek başına marka ilişkisi kurmayabilir. Buna karşılık size özel ücretsiz üyelik ya da yalnız paylaşım karşılığında verilen indirim pazarlama ilişkisine işaret edebilir. Somut koşulu kaydetmek, soyut “hediye miydi?” tartışmasından daha yararlıdır.
İkinci aşama: İçerik ürünü tanıtıyor mu?
Ürünün adı, ambalajı, bağlantısı, satın alma çağrısı, indirim kodu veya özellikleri görünüyorsa tanıtım işlevi güçlenir. Ürün kadrajın çok küçük bir bölümünde tesadüfen bulunuyorsa değerlendirme farklı olabilir. Yine de yerleşimin tesadüf olduğunu varsaymadan senaryo, tekrar sıklığı ve marka talebine bakın. Örtülü yerleştirme de tüketiciyi etkileyebilir.
İçerik yalnız bilgi vermeyi amaçlasa bile marka lehine ikna edici olabilir. “Bu ürün kimlere uygun?” başlıklı eğitim videosunda tek markanın ücretsiz ürününü çözüm olarak sunmak, klasik reklam sloganı kullanmasa da pazarlama iletişimi işlevi görebilir. Eğitici format reklam niteliğini otomatik silmez. Aynı şekilde eleştirel ton da ücretsiz edinim bilgisini gereksiz yapmaz.
Üçüncü aşama: İzleyici ilişkiyi ilk karşılaşmada anlıyor mu?
İçeriği sizi hiç tanımayan biri gibi açın. Açıklama görünmeden önce ürün övgüsü, bağlantı veya satın alma çağrısıyla karşılaşıyor musunuz? Etiketi anlamak için İngilizce sektör kısaltması bilmek gerekiyor mu? Ses kapalıyken video, ekran okuyucuyla metin ve küçük telefonda hikâye hâlâ anlaşılır mı? Bu test, yalnız etiketin varlığını değil işlevini ölçer.
| Kontrol aşaması | Ana soru | Kanıt / kayıt | Eksikte yapılacak iş |
|---|---|---|---|
| Menfaat | Marka ilişkisi sayesinde ne sağlandı? | E-posta, brief, teslim kaydı | Koşulu markayla netleştir |
| Tanıtım işlevi | İçerik ürünü gösteriyor, anlatıyor veya satışa yöneltiyor mu? | Taslak metin ve kurgu | Kapsamı daralt ya da reklam olarak açıkla |
| İlk karşılaşma | İzleyici reklamı hemen anlıyor mu? | Mobil önizleme, ekran görüntüsü | İbareyi başa al, kontrastı artır |
| Platform | Ticari içerik aracı açık mı? | Yayın ayarı ekranı | Aracı etkinleştir |
| Doğruluk | Her iddianın gerçek dayanağı var mı? | İddia matrisi, deneyim notu | İddiayı sınırla veya çıkar |
Son karar ikili bir otomasyon değildir. Bazı durumlar özel hukuk değerlendirmesi gerektirir. Araç bu yüzden “uygundur” mührü vermez; eksik şeffaflık adımlarını listeler. Özellikle ürün kategorisi reklam yasağına veya sıkı sınıra tabi olabiliyorsa genel yöntemle yetinmeyin. Reklam olduğunu açıklamak, reklamı yapılması yasak bir ürünü tanıtma izni sağlamaz.

Ekibiniz varsa iki kişilik kontrol uygulayın: İçeriği hazırlamayan biri ilk karşılaşma testini yapsın. Çünkü metni defalarca gören üretici küçük etiketi fark edilir sanabilir. Kontrol eden kişi ilişkinin ne olduğunu tek cümlede doğru söyleyemiyorsa açıklama yeterince açık değildir. Bu, hukuki sonuç ölçümü değil, okunabilirlik ve bağlam testi olarak kaydedilmelidir.
Yöntemin akademik mantığı, biçimsel uyum ile maddi şeffaflığı ayırmaktır. Biçimsel uyum, bir etiketin teknik olarak bulunup bulunmadığına bakar. Maddi şeffaflık ise ortalama izleyicinin ticari bağı gerçekten anlayıp anlayamadığını sorar. Çok küçük, düşük kontrastlı veya geç görünen “reklam” kelimesi ilk testi geçse bile ikinci amacı karşılamayabilir. Bu nedenle denetim listenizde yalnız “etiket var” kutusu bulunmasın; konum, dil, süre, kontrast ve platform bildirimi ayrı doğrulansın. Böyle bir kayıt hukuki sonucu garanti etmez, fakat yayın kararının hangi gözlemlerle verildiğini açıklanabilir hâle getirir.
Reklam etiketi unutulan hediye ürün paylaşımı nasıl düzeltilir?
Eksikliği fark ettiğinizde mümkün olan en kısa sürede görünür reklam açıklamasını ve platform etiketini ekleyin; yanıltıcı iddia varsa onu da düzeltin, düzenleme mümkün değilse içeriği kaldırıp doğru biçimde yeniden yayımlamayı değerlendirin. Yalnız yorumlara açıklama bırakmak, asıl içerik yorum görülmeden tüketilebiliyorsa yeterli olmayabilir.
Önce mevcut durumu belgeleyin. İçeriğin URL’sini, yayın zamanını, eksik açıklamanın ekran görüntüsünü ve nasıl fark edildiğini kaydedin. Bu kayıt hatayı saklamak için değil, düzeltmenin kapsamını anlamak içindir. Ardından içeriğin hangi yüzeylerde bulunduğunu listeleyin: ana gönderi, hikâye arşivi, öne çıkanlar, kısa video kopyaları, marka yeniden paylaşımı ve ücretli reklam kullanımı.

Düzenlenebilir içerikte hangi sıra izlenir?
Açıklama metninin ilk kısmına reklam ibaresini ve ücretsiz gönderim bilgisini ekleyin. Platformun markalı içerik veya ücretli tanıtım ayarını açın. Video içindeki görsel ve sözlü açıklama eksikse yalnız açıklama kutusunu değiştirmek bütün sorunu çözmeyebilir; videoyu düzenlemek mümkün değilse sabit görünür not, yeniden yükleme veya kaldırma seçeneklerini değerlendirin.
Yanlış bir ürün iddiası da varsa düzeltmeyi reklam etiketiyle sınırlamayın. Örneğin deneyimlemediğiniz uzun vadeli etkiyi söylediyseniz cümleyi çıkarın ve gerekiyorsa takipçiye neyin değiştiğini açıkça bildirin. Sessiz düzenleme, daha önce gören kişilerin yanlış bilgiyi taşımaya devam etmesini önlemeyebilir. Düzeltmenin görünürlüğü ilk hatanın erişim biçimiyle orantılı düşünülmelidir.
Süresi dolmuş Hikâye veya canlı yayın kaydı ne olur?
İçerik artık erişilemiyorsa geriye dönük etiket eklemek teknik olarak mümkün olmayabilir. Kayıt, öne çıkanlar veya yeniden yüklenen klip mevcutsa bunları düzeltin. Kampanya raporunuzda eksikliği ve alınan önlemi not edin. Aynı markayla yeni içerikte eski hatayı tekrarlamamak için şablonu ve onay akışını güncelleyin.
Marka içeriği kendi hesabında yeniden paylaştıysa düzeltme talebini yazılı iletin. Üretici hesabındaki açıklamayı düzeltmek, markanın kopyasını otomatik değiştirmez. Ücretli reklam yetkisi verilmişse kampanyanın durumu ayrıca kontrol edilmelidir. Yetkiniz ve erişiminiz olmayan yüzeylerde yapılan işlemleri “düzeltildi” diye kaydetmeyin; talebin iletildiğini ve sonucunu ayrı yazın.
Düzeltmeden sonra hangi kontrol kanıtları saklanmalı?
Düzeltilen gönderiyi hem oturum açıkken hem mümkünse genel görünümde kontrol edin. Açıklamanın ilk satırda yer aldığını, marka etiketinin doğru hesabı gösterdiğini ve platformun ticari içerik bildirimini gerçekten görüntülediğini doğrulayın. Ekran görüntüsünde tarih, içerik bağlantısı ve görünen açıklama birlikte anlaşılabilsin. Geçici önizlemeyi kalıcı yayın kanıtı gibi kaydetmeyin.
Video yeniden yüklendiyse eski bağlantının artık dağıtımda veya marka reklamında kullanılmadığını kontrol edin. Eski içeriği kaldırmakla bütün kopyaların silindiğini varsaymayın; ajans arşivi, marka hesabı ve reklam kitaplığı gibi erişebildiğiniz yüzeyleri ayrı değerlendirin. Erişemediğiniz alan için sorumlu tarafa yazılı bildirim gönderin ve cevabı kayıt satırına bağlayın.
Düzeltme sonrasında metrik düşüşü veya artışı hakkında neden-sonuç iddiası kurmayın. Etkileşimin değişmesi birçok etkene bağlıdır ve şeffaflık açıklamasının ticari sonucunu tek gönderiden ölçemezsiniz. Buradaki başarı ölçütü daha basittir: tüketici artık ilişkinin niteliğini ilk karşılaşmada doğru anlayabiliyor mu, yanlış ürün iddiası kaldırıldı mı ve süreç aynı hatayı önleyecek biçimde değişti mi?
Takipçiye düzeltme nasıl anlatılır?
Kısa, savunmasız ve somut olun: “Bu ürün bana marka tarafından ücretsiz gönderilmişti; ilk paylaşımda reklam açıklaması görünür değildi. Açıklamayı ve platform etiketini ekledim.” Hatanın teknik ayrıntısını bahane gibi uzatmayın. Ücretsiz edinimi ilk kez düzeltmede açıklıyorsanız bunun görüşünüzü nasıl etkilediğine ilişkin soruları açıkça yanıtlayın.
Düzeltme kaydı cezadan kaçınma garantisi değildir; şeffaf sorumluluk yöntemidir. Resmî başvuru, inceleme veya ciddi tüketici zararı ihtimali varsa belgeyi değiştirmeden önce hukuk danışmanına başvurmak gerekebilir. Bu rehber somut dosyada hangi yaptırımın uygulanacağını öngörmez ve ceza tutarı vermez; çünkü sonuç olayın tarihi, kapsamı ve yürürlükteki mevzuata bağlıdır.
Tekrarı önlemek için kök nedeni seçin: brief’te etiket maddesi yoktu, planlama aracı platform ayarını taşımadı, editör metni kısalttı, marka etiketi kaldırdı veya üretici kuralı bilmiyordu. Her neden farklı önlem ister. Genel “daha dikkatli olacağız” notu yerine forma zorunlu alan, ikinci kişi kontrolü veya yazılı marka onayı ekleyin.
Düzeltme protokolünü yalnız büyük kampanyalar için kullanmayın. Tek bir ücretsiz numune paylaşımı da aynı temel kayıt disiplininden yararlanır. Sürecin ağırlığını içeriğin riskine göre ayarlayın: basit üründe kısa kontrol listesi yeterli olabilirken sağlıkla ilişkili iddia veya geniş kullanım hakkı daha ayrıntılı inceleme ister. Ölçek değişse de tüketicinin ticari bağı anlayabilmesi, gerçek deneyimin sınırlandırılması ve yanlış bilginin düzeltilmesi ilkeleri değişmez.

Hediye ürün reklamlarında en sık hangi hatalar yapılır?
En sık hatalar, para alınmadığı için açıklama yapmamak, “PR” gibi belirsiz ifadeye güvenmek, etiketi görünmez yere koymak, platform aracını açmamak ve marka iddialarını doğrulamadan tekrarlamaktır. Bunların tümü tek bir yayın öncesi kontrol listesiyle azaltılabilir; fakat kontrolü içerik yayımlandıktan sonraya bırakmamak gerekir.
- İlişkiyi metnin sonuna saklamak: Tüketici ürün övgüsünü okuduktan sonra açıklamaya ulaşıyorsa bağlam geç verilmiştir.
- Yalnız “teşekkürler” demek: Teşekkür, ürünün ücretsiz mi, indirimli mi veya ücretli anlaşma kapsamında mı verildiğini anlatmaz.
- Açık etiketi hashtag kalabalığına gömmek: Açıklama ilk bakışta seçilemiyorsa biçim amacına hizmet etmez.
- Her platformu aynı sanmak: Paylaşım aracı ve açıklamanın taşınması platforma göre değişir.
- Filtreyi saklamak: Ürünün görünümünü etkileyen filtre, özellikle güzellik içeriğinde sonuç algısını değiştirebilir.
- Deneyimsiz övgü: Paketi açar açmaz uzun vadeli etki iddia etmek kişisel deneyim değildir.
- Brief’i kanıt sanmak: Markanın pazarlama metni, objektif iddianın bağımsız dayanağı değildir.
- Eski içeriği düzeltmemek: Eksik açıklamayı fark ettiğinizde mümkünse içeriği güncelleyin; yalnız sessizce etiketi eklemek yerine önemli düzeltmeyi görünür açıklayın.
İçerik yayına girdikten sonra ekran görüntüsü alın ve farklı cihazda kontrol edin. Metin kesilmiş mi, etiket “daha fazla” bağlantısının altında mı, hikâye arayüzü açıklamanın üzerini kapatıyor mu? Canlı içerik silinse bile kayıt ve varsa yeniden kullanım izni saklanmalıdır. Marka daha sonra gönderinizi reklama dönüştürürse kullanım kapsamı, süre ve mecra ayrıca ele alınır.
Marka reklam etiketini kaldırmamı isterse ne yapmalıyım?
Etiketi kaldırmayın. Talebi yazılı olarak saklayın, güncel zorunluluğu paylaşın ve açık açıklama olmadan yayımlamayacağınızı belirtin. Ticari ilişkiyi “organik görünmesi” için gizlemek, tam da şeffaflık kurallarının önlemeye çalıştığı durumdur. Anlaşma bu koşula bağlanıyorsa işbirliğini reddetmek takipçinizle kurduğunuz güveni korur.

Hediye ürün ve reklam etiketi hakkında sık sorulan sorular
Aşağıdaki yanıtlar, ücretsiz gönderimden satış ortaklığına kadar farklı kararları hızlıca ayırır; temel ölçüt menfaat ilişkisini tüketicinin ilk bakışta anlayabilmesidir. Yanıtlar genel bilgilendirmedir ve özel ürün kategorilerindeki ek düzenlemelerin yerine geçmez.
Marka ürünü habersiz gönderdi; paylaşınca reklam yazmalı mıyım?
Ürünü markayı tanıtan içerikte kullanmayı seçiyorsanız ücretsiz gönderimi açıkça belirtmeniz en güvenli yaklaşımdır. Habersiz gönderim paylaşım borcu doğurmaz; ürünü hiç paylaşmayabilir veya markaya iade seçeneğini sorabilirsiniz. Paylaşırsanız “Reklam — ürün marka tarafından ücretsiz gönderildi” gibi ilk bakışta anlaşılan ifade kullanın.
Takipçi sayım azsa reklam etiketi zorunluluğu değişir mi?
Hayır; şeffaflık için belirli bir takipçi eşiğine güvenmeyin. Kılavuz sosyal medya hesabı üzerinden pazarlama iletişimi yapan etkileyiciyi tanımlar, küçük hesaplara genel bir muafiyet vermez. İçeriğin niteliğine ve menfaate bakın. İlk marka gönderinizde de düzenli büyük kampanyadaki kadar açık olun.
Sadece ürünü etiketlersem reklam açıklaması yerine geçer mi?
Hayır. Marka hesabını etiketlemek, ürünü kimin ürettiğini gösterebilir; size ücretsiz verildiğini veya içeriğin reklam niteliğini anlatmaz. Marka etiketiyle birlikte “Reklam” ya da “Tanıtım” ibaresi ve ücretsiz gönderim açıklaması kullanın. Platformun ticari içerik aracını da ayrıca açın.
#gifted veya #pr yazmak yeterli mi?
Bu ifadeler her Türkçe tüketici için açık değildir ve ticari niteliği doğrudan söylemeyebilir. Güncel Bakanlık açıklamasında öne çıkan “reklam” veya “tanıtım” gibi anlaşılır ibareleri kullanın. Dilerseniz #gifted bilgisini ek açıklama olarak ekleyin; esas açıklamayı onun yerine koymayın.

Ürünü kendim seçmedim; yine de menfaat sayılır mı?
Seçmemiş olmanız ürünün ücretsiz sağlandığı gerçeğini değiştirmez. Ancak istemediğiniz paketi paylaşmak zorunda değilsiniz. Paylaşmayı seçerseniz gerçek koşulu belirtin; ürünü markadan talep etmiş gibi veya uzun süredir kullandığınız favoriniz gibi göstermeyin. Deneyim sürenizi de dürüstçe sınırlandırın.
Ürünü çekilişle takipçime verirsem reklam etiketi kalkar mı?
Hayır. Ürünün daha sonra sizde kalmaması, markanın ücretsiz sağladığı ve tanıtımda kullandığınız gerçeğini silmez. Çekiliş ayrıca katılım koşulları ve platform kuralları doğurabilir. Reklam açıklamasını yapın; çekilişin süresini, uygunluk koşullarını ve kazanan belirleme yöntemini ayrı ve açık yazın.
Ürünü olumsuz eleştiriyorsam reklam etiketi gerekir mi?
Olumsuz görüş, ücretsiz edinim bilgisini önemsiz kılmaz. İzleyici ilişkinizi bilerek eleştiriyi değerlendirebilmelidir. Ürün size marka tarafından gönderildiyse bunu açıklayın; eleştiriyi ölçülebilir gözlem ve gerçek deneyimle sınırlayın. Hakaret, abartı veya doğrulanmamış güvenlik iddiası kullanmayın.
Marka hiçbir metni onaylamadıysa içerik reklam değildir diyebilir miyim?
Markanın editoryal onay vermemesi tek başına reklam niteliğini ortadan kaldırmaz. Ücretsiz ürün veya başka menfaat ve tanıtım içeriği varsa ilişki açıklanmalıdır. Bağımsız görüşünüzü koruyabilirsiniz; “görüşler bana aittir” deyip menfaati gizlemeyin. Bu iki bilgi farklı soruları cevaplar.

Instagram’daki ücretli ortaklık etiketi açıklama metnini gereksiz yapar mı?
Hayır. Platform etiketi önemli bir katmandır; fakat yerel kurala uygun, görünür ve Türkçe açıklamayı da içerikte kullanın. Arayüz etiketi bazı görüntüleme biçimlerinde farklı görünebilir veya çapraz paylaşımda taşınmayabilir. İki katmanlı açıklama hem teknik kaybı hem yanlış anlamayı azaltır.
Hikâyenin yalnız ilk karesine reklam yazmak yeterli mi?
Ürünün tanıtıldığı sonraki kareler ilk kare görülmeden açılabildiği için gerekli her bağımsız parçada açıklama bulundurun. Metni uygulama düğmelerinin kapatmayacağı alana yerleştirin. Arka planla yeterli kontrast sağlayın ve okunacak kadar uzun ekranda tutun. Bağlantı çıkartması açıklamanın üstünü örtmemelidir.
Canlı yayında reklam açıklaması nasıl yapılır?
Yayının başında sözlü olarak belirtin, görünür sabit yorum veya başlık kullanın ve yeni izleyiciler katıldıkça açıklamayı tekrarlayın. Kılavuz canlı yayın gibi iletişimlerde açıklamanın yayın sırasında sürekli okunabilir biçimde bulunmasına ve belirli aralıklarla tekrarlanmasına yönelik örnekler sunar. Kayıt yeniden yayımlanırsa açıklamayı kayıtta da koruyun.
Kargo ücretini ben ödedim; ürün yine ücretsiz sayılır mı?
Kargo ücretini ödemeniz, ürün bedelinin marka tarafından karşılandığı gerçeğini tek başına ortadan kaldırmaz. Menfaatin gerçek kapsamını söyleyin: “Ürün ücretsiz gönderildi, kargo ücretini ben karşıladım” gibi. Küçük bir masrafı öne çıkarıp asıl ücretsiz ürünü gizlemek tüketicinin yanlış sonuca varmasına yol açabilir.

Hediye ürünün fiyatını söylemek zorunda mıyım?
Genel şeffaflık açıklamasının odağı menfaat ve reklam ilişkisidir; her durumda fiyat açıklama zorunluluğu olduğu sonucunu bu rehber çıkarmaz. Fiyat söylüyorsanız güncel, doğrulanabilir ve koşullarıyla birlikte aktarın. İndirimli fiyat iddiasında ayrıca indirim reklamlarına ilişkin kurallar devreye girebilir.
Affiliate link eklersem ayrı açıklama gerekir mi?
Evet, bağlantıdan satış veya başka işlem üzerinden komisyon alabileceğinizi açıkça söyleyin. Ürünün ücretsiz geldiği bilgisi ile komisyon ilişkisi iki ayrı menfaattir; ikisini de gizlemeyin. Açıklamayı bağlantıya yakın yerleştirin. “Link bio’da” demek komisyon aldığınızı anlatmaz.
Eski paylaşımımda reklam etiketi yoksa ne yapmalıyım?
İçeriği düzenleyebiliyorsanız görünür açıklamayı ve platform etiketini ekleyin. Yanıltıcı iddia varsa yalnız reklam ibaresi eklemek yetmez; iddiayı düzeltin veya içeriği kaldırmayı değerlendirin. Değişikliğin kaydını tutun. Somut risk veya resmî süreç varsa yetkin hukuki destek alın.
Bu sayfadaki kontrol aracı içeriğimin hukuka uygun olduğunu garanti eder mi?
Hayır. Araç yalnız seçtiğiniz yanıtlara göre eksik görünen temel şeffaflık adımlarını listeler. Ürün kategorisine özgü yasakları, sözleşmeyi, bütün görsel ve sözlü iddiaları değerlendirmez. Sonuç cihazınızda üretilir ve sunucuya gönderilmez; yüksek riskli içerikte güncel resmî kaynak ve uzman incelemesi gerekir.
Bu rehber hangi resmî kaynaklara dayanıyor?
Rehberin ana dayanağı Ticaret Bakanlığı’nın güncel yönetmelik duyurusu ve Sosyal Medya Etkileyicileri Kılavuzu; platform adımları için Meta, TikTok ve YouTube’un resmî yardım sayfalarıdır. Kaynaklar 1 Ekim 2026 tarihinde kontrol edildi. Platform arayüzleri değişebileceği için yayın anında ilgili yardım sayfasını yeniden açın.
- Ticaret Bakanlığı — Sosyal Medyada Şeffaf Reklam Dönemi: 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren açıklama zorunluluğu ve menfaat örnekleri.
- Ticaret Bakanlığı — Tebliğ ve Kılavuzlar: yürürlükteki tüketici mevzuatı ve etkileyici kılavuzuna erişim.
- Reklam Kurulu — Sosyal Medya Etkileyicileri Kılavuzu: açıklama örnekleri, mecra biçimleri, etkileyici ve reklam veren sorumlulukları.
- Instagram Help Centre — What is considered branded content: ücretsiz ve ödünç ürünlerde paid partnership etiketi.
- TikTok Help — Promoting a brand, product, or service: content disclosure ve branded content seçimi.
- YouTube Yardım — Ücretli ürün yerleşimleri, sponsorluklar ve öneriler: ücretli tanıtım bildirimi ve yerel yükümlülükler.
- YouTube Yardım — Marka anlaşmaları için ipuçları: ücretsiz ürün veya hizmet karşılığında içerikte açıklama ihtiyacı.
Yöntem notu: Kaynaktaki açık kurallar ile MyFenomen’in önerdiği kayıt ve yayın öncesi kontrol yöntemi ayrıldı. Temsili senaryolar gerçek vaka değildir. Bu rehber fiyat, ceza tutarı veya başarı oranı ileri sürmez.
Bugün gelen hediye ürün için ilk adım ne olmalı?
Paketi paylaşmadan önce göndereni, sağlanan menfaati ve varsa beklentiyi kaydedin; sonra açıklama cümlenizi içeriğin ilk satırına ve görsel/video planına yazın. Ürünü henüz denemediyseniz kutu açılışını sonuç incelemesi gibi sunmayın. Marka brief’indeki iddiaları ayrı bir listeye çıkarıp dayanaklarını sorun.
Basit çalışma cümlesiyle başlayabilirsiniz: “Reklam — bu ürün bana [Marka] tarafından ücretsiz gönderildi; aşağıdaki görüşler [kullanım süresi/koşulu] içindeki kişisel deneyimime dayanıyor.” Ardından platform aracını açın, küçük ekran önizlemesini kontrol edin ve yayın URL’sini CSV’ye ekleyin. Şeffaflık içeriğin etkisini azaltan bir dipnot değil, izleyicinin size güvenebilmesi için temel bağlamdır; bu her yayında önemlidir.

