Influencer iş birliği
sözleşmesi:
Neler yazılmalı?

Influencer iş birliği sözleşmesi nedir, neden gerekir?

Kısa yanıt: Influencer iş birliği sözleşmesi; marka, içerik üreticisi ve varsa ajansın hangi içeriği, hangi tarihte, hangi ücret ve kullanım hakkı karşılığında üreteceğini yazılı biçimde netleştiren anlaşmadır. Yayın hesabı, onay, ticari açıklama, ödeme, iptal ve veri teslimi de kapsamın parçasıdır. İyi bir belge yalnız sorun çıkınca açılmaz; üretime başlamadan tarafların aynı işi beklediğini gösterir.

Bu yazı imzalanmaya hazır hukuki sözleşme veya kişiye özel hukuk görüşü değildir. Sözleşmenin geçerliliği, telif düzeni, vergilendirme ve uyuşmazlık hükümleri somut taraflara ve yürürlükteki kurallara göre yetkili uzman tarafından düzenlenmelidir. Aşağıdaki madde haritası pazarlama ve üretim kararlarını açık hâle getirir; sayfadaki çalışan araç da yalnız eksik alanları gösteren bir çalışma taslağı üretir.

Markanın “bir Reels paylaşacağız”, üreticinin “videoyu üretip kendi hesabımda yayımlayacağım”, ajansın “marka bunu reklamda da kullanacak” diye düşündüğü bir işte üç farklı kapsam vardır. Ücret ve tarih konuşulmuş olsa bile kullanım hakkı veya yeniden yayın belirsiz kaldığında anlaşmazlık başlar. Önce işin tanımı yapılmalı; ardından sözleşme bu tanımı hukuken uygun biçimde kurmalıdır.

Bir sayfalık karar haritası

• Taraflar: Marka, üretici, ajans varsa rol ve imza yetkisi.
• Teslim: Platform, format, adet, teknik dosya ve yayın hesabı.
• Zaman: Ürün gönderimi, taslak, onay, yayın, rapor.
• Bedel: Ücret, ürün/hizmet menfaati, masraf, belge, ödeme koşulu.
• Hak: Organik yayın, markada kullanım, reklam, süre, ülke, düzenleme.
• Uyum: Ürün iddiası, 2026 reklam açıklaması, üçüncü taraf izinleri.
• İstisna: Gecikme, iptal, değişiklik, hesap erişimi ve rapor sınırı.

Bu harita her işte aynı genişlikte sözleşme gerektiğini söylemez. Küçük bir yerel pilotta belgeniz kısa olabilir; yine de hangi içeriğin, hangi karşılıkla, nerede ve ne kadar süre kullanılacağını boş bırakmamalıdır.

Taraflar, roller ve imza yetkisi nasıl yazılır?

İlk soru “kim sözleşiyor?” olmalıdır. Marka üreticiyle doğrudan anlaşabilir; ajans markanın temsilcisi olarak süreci yönetebilir veya üretici adına başka bir temsilci bulunabilir. Faturayı düzenleyen, içeriği teslim eden, ödemeyi alan ve kullanım izni veren kişi veya kuruluş her zaman aynı olmayabilir. Belgenin başlangıcında tarafların doğru unvanı ve hangi rolü üstlendiği yazılı şekilde doğrulanmalıdır.

Temsili rol tablosu: Marka ürün gerçeğini ve onayı sağlar; üretici yaratıcı içeriği hazırlayıp kararlaştırılan yerde yayımlar; ajans varsa iletişim, koordinasyon ve rapor akışını yürütür. Hukuki sorumluluk ve imza yetkisi yalnız “ajans ilgileniyor” sözünden çıkarılmaz. Ajansın üreticiden reklam kullanım hakkı devralıp markaya yetki vermesi planlanıyorsa hak zinciri ayrıca incelenmelidir.

Ajans üçlü çalışmada neleri netleştirir?

Üçlü süreçte “ajans marka adına onay verebilir mi?”, “ürün iddiasındaki hata için kimle görüşülür?”, “üretici raporu kime gönderir?” gibi gündelik sorular yazılmalıdır. Ajansın hizmet bedeli ile üreticiye ödenecek ücret de ayrı görülebilmelidir. Ajans fiyatları rehberimiz komisyon ve toplam bütçe ayrımını açar; bu yazı sözleşmede kimin neyi üstlendiğine odaklanır.

Bir isim veya yetkili kişi değişirse sürecin durmaması için yedek iletişim kanalı ve onay devir yöntemi belirleyin. Bu, her e-posta değişikliğini yeni sözleşme yapmaya zorlamak anlamına gelmez; hangi tür değişikliğin yazılı ek protokol gerektirdiğini uzmanla görüşün.

Teslim edilecek içerik nasıl tarif edilir?

“Bir paylaşım” yeterli tanım değildir. Platform, hesap, format, adet, içerik uzunluğu veya teknik özellik, altyazı, kapak, bağlantı, teslim dosyası ve canlı yayın süresi gibi gerçekten işin kapsamını değiştiren alanları yazın. Talep edilmeyen teknik ayrıntıyla üreticinin yaratıcı alanını daraltmayın; ancak teslim konusunda belirsizlik bırakmayın.

Taslak örnek, bağlayıcı hüküm değildir: “Üretici [platform/hesap] üzerinde [format/adet] içerik için [teslim günü] taslak paylaşır; onaylanan içerik [yayın penceresi] içinde yayımlanır. Teknik dosya ve bağlantı [ek iş emrinde] belirtilir.” Köşeli alanlar gerçek taraflarla doldurulur; nihai dil sözleşme uzmanının kontrolünden geçer.

Dosya teslimi ile yayını ayırın

Markanın kendi kanalında kullanacağı bir UGC video satın alması ile üreticinin hesabında takipçilerine yayın alması aynı görev değildir. İkisi birlikte alınabilir; iki satırda gösterilmelidir. Video dosyasını göndermek yayın yapılacağı anlamına gelmez. Kendi hesabında yayın yapmak da markaya sınırsız düzenleme veya reklam kullanım yetkisi vermez. UGC ile influencer farkı içerik ve dağıtım ayrımını ayrıca anlatır.

Bir içeriğin taslak, son sürüm ve yayımlanmış sürümü farklı olabilir. Kim hangi sürümü onayladı, ürün fiyatı değiştiğinde bağlantı güncellendi mi, raporda hangi yayının kimliği kullanılacak? Dosya adlandırma ve sürüm tarihini basit bir tabloda tutmak, işin sonunda “yanlış video yayımlandı” sorununu önler.

Ürün bilgisi ve yaratıcı özgürlük nasıl dengelenir?

Marka doğrulanmış ürün özelliklerini, gerekli açıklamaları ve kaçınılacak yanlış iddiaları sağlar. Üretici videonun sahnesini ve anlatım biçimini kendi izleyicisinin anlayacağı şekilde önerir. Sözleşme “ezberlenecek reklam metni” üretmek zorunda değildir; bilgi kaynağı ve onay sürecini tarif edebilir. Her teknik iddia, marka tarafından yetkili bir kişiyle doğrulanmalıdır.

Çalışma dosyasında “söylenebilir”, “söylenemez” ve “kanıt gerekiyor” üç sütununu kullanın. Örneğin gerçek ürün ölçüsü kaynak belgeden doğrulanabilir; “kesin sonuç” gibi vaatler uygun kanıt olmadan kullanılamaz. Sağlık, finans ve çocuklara yönelik hassas kategorilerde sektörün güncel özel kuralları ayrıca incelenmelidir. Sözleşmeye “tüm hukuki sorumluluk içerik üreticisindedir” yazmak, markanın yanlış bilgi verdiği ihtimalini operasyonel olarak çözmez.

Ürün deneme ve iddia onayı

Üretici ürünü gerçekten deneyimlemeden “bana çok iyi geldi” gibi kişisel deneyim cümlesi kurmamalıdır. Deneme için ürünün ne zaman ulaşacağı ve geri gönderilip gönderilmeyeceği yazılabilir. Gecikmiş ürün teslimi yayın tarihini etkiliyorsa yeni onay adımı belirlenir. Gerçek deneyim olumlu çıkmazsa üreticinin hangi sınırlar içinde dürüstçe konuşabileceği önceden görüşülmelidir.

Yaratıcı fikir markanın onaylı bilgisine dayanırken üreticinin özgün sesini koruyabilir. Aşırı ayrıntılı zorunlu sözcük listesi izleyicide yapaylık hissi yaratabilir. Öte yandan “tam özgürlük” diyerek hukuken gerekli reklam açıklamasını veya ürünün önemli sınırlamasını kaldıramazsınız. Belge, doğrulukla yaratıcılık arasındaki iş bölümünü açıklamalıdır.

2026'da reklam ve iş birliği açıklaması nasıl planlanır?

Ticaret Bakanlığı'nın 28 Temmuz 2026 tarihli duyurusuna göre 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren düzenleme; ücret, ücretsiz/indirimli ürün veya hizmet, davet ve benzeri menfaat karşılığı paylaşımlarda reklam niteliğinin açık anlaşılmasını sağlayan uygun ibareleri gerektiriyor. Duyuru “reklam”, “iş birliği”, “sponsorlu içerik” ve “tanıtım” gibi ifadeleri örnekliyor. Geçmiş tarihli bloglara dayanarak 2026 değişikliğini göz ardı etmeyin; güncel yönetmelik ve platform yöntemi yayın öncesi doğrulanmalı.

İş emrinde menfaatin türünü, açıklamayı içerikte kimin yerleştireceğini, hangi platform aracının kullanılacağını ve yayın öncesi kontrolü kimin yapacağını yazın. Ücretsiz ürün göndermek, görünür açıklama ihtiyacını otomatik kaldırmaz. Ticari ilişkiyi saklamaya yönelik “belli olmasın” talimatı anlaşmanın parçası olmamalıdır. Ticaret Bakanlığı'nın kılavuzlar sayfası güncel resmî belgelere erişim noktasıdır.

Platform araçları tek başına yeterli mi?

Platformların ücretli ortaklık veya reklam işaretleme araçları değişebilir. Araç kullanımı, içerikte reklam ilişkisinin tüketiciye açık görünmesi konusundaki güncel mevzuat kontrolünün yerine otomatik geçmez. Sözleşme genel bir “yasalara uyacağız” cümlesine sıkışmamalı; hangi içerikte, kimin, hangi onayla uygulayacağını operasyon çizelgesine taşımalıdır. Hukuki yeterlilik değerlendirmesi somut içerik ve tarihe göre yapılmalıdır.

Reels'in Story'ye yeniden paylaşılması veya markanın videoyu farklı mecrada kullanması yeni bir yayın bağlamı doğurabilir. Önceki açıklamanın yeni mecrada da görünür olup olmayacağını kontrol edin. Üreticinin kısa sürede yayına girmesi gerekiyorsa önceden onaylanmış açıklama metni ve uygulama sahibi işleri kolaylaştırır.

Ücret, ürün karşılığı ve ödeme ne şekilde kaydedilir?

Ücretli çalışma, barter, indirimli hizmet veya davet farklı ekonomik karşılıklardır. “Bedelsiz işbirliği” ifadesi ürün veya başka menfaat verildiğinde yanıltıcı olabilir. Marka ve üretici bedelin nasıl hesaplandığını, hangi masrafın kime ait olduğunu, ödeme olayını ve belge düzenini yazılı olarak görmelidir. Vergi ve faturanın nasıl kurulacağı tarafların statüsüne bağlıdır; uzman desteği gerektiren kısmı genel makale formülüyle çözmeye çalışmayın.

Temsili örnek: Anlaşmada temel üretim/yayın bedeli, ücretli reklam kullanım izni ve ürün gönderimi ayrı satırlarda olabilir. Bu örnekte rakam vermemek bilinçli bir tercihtir; ücret platforma, kapsama, üreticiye ve tarihe göre değişir. Fiyatlandırma rehberimiz teklif karşılaştırma yöntemi sağlar; sözleşme ise kabul edilen gerçek bedeli gösterir.

Gecikme veya kısmi teslimde ödeme

Ürün markadan geç geldiğinde üreticinin yayın günü kaçarsa bunun sorumluluğu nasıl değerlendirilecek? Üretici taslağı verdi ancak marka onaylamadıysa yapılmış çalışma nasıl kayıt altına alınacak? Video yayımlandı fakat istenen rapor gelmediyse hangi ödeme dilimi bekleyecek? Bu senaryoları tek bir ağır cezaya bağlamak yerine gerçek hizmet aşamalarına göre düşünün; nihai hukuki metni uzmanla düzenleyin.

Ödeme için “30 gün” gibi bir ifade kullanılıyorsa hangi olaydan sonra başladığını yazın. “Fatura tarihi”, “son dosya onayı” ve “yayın” üç ayrı başlangıç olabilir. Uluslararası işte para birimi, kur tarihi ve olası kesintiler ayrıca konuşulmalıdır. Belirsizlik çoğu zaman oran değil, olay tanımındadır.

İçerik kullanım hakları ve telif hangi ayrı satırlarda olmalı?

Markanın bir dosyayı alması, o dosyayı her mecrada süresiz reklamda kullanabildiği anlamına gelmez. Üreticinin hesabında organik yayın, markanın kendi hesabında yeniden paylaşım, ücretli reklam, web sitesi, mağaza ekranı, düzenlenmiş sürüm ve farklı ülke kullanımı ayrı ayrı açıklanmalıdır. Süre, mecra, coğrafya ve bedel netleşmeden iki teklifi aynı saymayın.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun erişilebilir metnindeki 52. madde, mali haklara ilişkin sözleşme ve tasarrufların yazılı olmasını ve hakların ayrı ayrı gösterilmesini öngörür. İçeriğin eser niteliği, hak sahipliği ve verilecek yetkinin hukuki türü somut içerikle değerlendirilmelidir. Bu nedenle “videonun tüm hakları bizde” ifadesini varsayım olarak değil, uzman tarafından netleştirilecek hukuki konu olarak ele alın.

Süresi dolan reklamın durdurulması

Reklam lisansı üç ay gibi sınırlıysa ilgili hesabın kampanya sonu takvimini kim takip edecek? Kullanım süresi dolduğunda reklamı durdurma, marka sitesindeki videoyu kaldırma veya yeni izin alma yolu yazılmalıdır. Ücretli medya ekibinin lisans tarihini bilmiyor olması taraflar arasındaki anlaşmayı değiştirmez. Operasyon çizelgesine hesap ve son gün ekleyin.

Üretici markanın ileride reklam açmasını başlangıçta istemeyebilir. Böyle bir durumda organik yayın anlaşması yapılabilir; reklam kullanımını otomatik alınmış gibi kaydetmeyin. Daha sonra iki taraf yeni süre ve bedelde anlaşırsa ek izin düzenlenir. Bu yaklaşım özellikle ilk pilotta çalışma alanını dürüst tutar.

Müzik, görüntü ve üçüncü kişi hakları nasıl ele alınır?

Üreticinin kullandığı müzik, stok görüntü, fotoğraf veya başka kişinin yüzü videonun farklı mecralarda kullanımını sınırlayabilir. Platform içinde seçilebilen bir sesin markanın ücretli reklamında veya web sitesinde aynı koşulla kullanılacağını varsaymayın. Üçüncü taraf haklarını kim araştıracak, riskli unsur yerine hangi alternatif kullanılacak, son dosyada kullanılacak malzemenin kaynağı nasıl kaydedilecek? Üretim öncesinde karar verin.

Konuk kişi, çocuk veya müşteri görüntüsü varsa kişisel veri ve görüntüye ilişkin izin konuları ayrıca değerlendirilir. Rastgele kalabalık çekiminde görünen kişilerin durumunu genel bir “herkes razı” beyanıyla çözmeye çalışmayın. Özellikle çocuklara ilişkin içerik ve hedefleme kuralları hassastır. KVKK'nın temel ilkelere ilişkin açıklaması veri işlemenin amaçla bağlantılı ve ölçülü tutulmasına dayanır; somut kampanyada uzman değerlendirmesi gerekir.

Kurgu sonrası hak kontrolü

Son anda popüler bir ses eklemek, onaylı içerik dosyasının hak durumunu değiştirebilir. Yayımlanan sürümle markanın reklamda kullanacağı temiz sesli sürümü ayrı teslim edin; hangi dosyada hangi sesin bulunduğunu kaydedin. Marka videoyu kırparken reklam açıklamasını görünmez kılmamalı veya ürün iddiasını bağlamından koparmamalıdır. Yeni sürüm için gereken yaratıcı ve hukuki onay baştan planlanır.

Görsel kalite kadar kaynağın belgelenmesi de işin parçasıdır. Kullanılan fotoğraf veya grafiğin lisansı varsa hak belgesini ilgili ekiple paylaşın; bütün hesap erişimlerini ve özel arşivleri aktarmak gerekmez. Amaç kullanılacak son dosyanın haklarını izleyebilmektir.

Münhasırlık ve rakip marka maddesi nasıl sınırlandırılır?

Münhasırlık, üreticinin belirli rakiplerle çalışmasını belirli süre ve kapsamda sınırlayabilir. “Herhangi bir rakiple asla çalışamaz” gibi geniş ifade, hangi markaların rakip olduğu ve kısıtlamanın süresi bilinmeden sağlıklı fiyatlanamaz. Kategori, coğrafya, platform, başlangıç/bitiş ve karşılığındaki ekonomik bedel açıkça görüşülmelidir. Yasal uygunluğu uzman tarafından değerlendirilmelidir.

Örneğin yalnız kampanya yayını çevresinde dar ürün kategorisi için sınırlama düşünülmesi ile bütün kişisel bakım markaları için bir yıl yasak istenmesi aynı bedel ve fırsat maliyeti değildir. Üreticinin mevcut sözleşmeleri bu kapsama engel olabilir. Aday seçerken çalışılmış markaları ve hâlihazırdaki yükümlülükleri, kişisel veri sınırlarına saygılı biçimde sorun.

Kategori tanımı neden zor?

Bir markanın doğrudan rakibi, üretici açısından geniş bir endüstri kategorisinin parçası olabilir. Sözleşmede ürün ailesi, marka veya açık rakip listesi tanımlanabilir; liste değişecekse değişiklik yolu yazılır. Yeni ürün çıkaran markanın başlangıç anlaşmasına bütün gelecek kategorileri sessizce dahil etmesi ücret ve çalışma özgürlüğü tartışması yaratır. Üretici ve marka, hangi işin yasaklanıp hangisinin serbest olduğunu ilk gün anlayabilmelidir.

Uzun vadeli elçilikte münhasırlık daha önemli hale gelebilir; yine de üreticinin tüm gelir kanallarını kapatıp bunun karşılığını ödemeyen bir yapı ilişkinin sürdürülebilirliğini azaltır. Sözleşme yalnız markayı değil iki tarafın makul beklentilerini korumalıdır.

Taslak, geri bildirim ve onay süresi nasıl tasarlanır?

Taslak dosyasının hangi tarihte verileceği, markanın kaç iş gününde tekleştirilmiş yorum ileteceği, kaç revizyon turu bulunduğu ve son yayına kimin onay verdiği yazılmalıdır. “Marka memnun olana kadar sınırsız düzeltme” üretici için belirsiz emek, marka için belirsiz takvim yaratır. Önce kabul ölçütünü belirleyin: ürün bilgisi doğru, gerekli açıklama görünür, kararlaştırılan format tamam.

Onay gecikirse takvim ne olur?

Üretici zamanında teslim ettiyse ama marka üç gün geç onayladıysa ilk yayın tarihi korunamayabilir. Takvimin nasıl kayacağı ve stok/teklif geçerliliğinin kimce kontrol edileceği önceden yazılmalıdır. Üretici de taslağı geç gönderirse markanın promosyon penceresi kaçabilir. Her gecikme için orantılı işlem ve iletişim yolu düşünün; otomatik ve tek taraflı ağır ceza metni kopyalamayın.

Onay sessizliğini otomatik kabul sayma fikri bazı işlerde risk yaratır. Ürünün teknik iddiası ve ticari açıklaması açık onay gerektiriyorsa süre doldu diye doğrulanmamış dosyayı yayımlamak doğru iş akışı değildir. Hangi onayın “yayına hazır” anlamına geldiğini ve acil durumda yedek sorumluyu belirleyin.

Yayın tarihi, yayında kalma ve silme koşulları nasıl yazılır?

Yayın penceresi gün veya tarih aralığı, saat dilimi ve platform hesabıyla tarif edilir. Story geçici bir format olabilir; Reels veya video daha uzun kalabilir. İçerik yayında kalacaksa asgari süre, platformun içeriği kaldırması veya hesabın erişim sorunu yaşaması gibi durumlara uygulanacak yöntem düşünülür. “Süresiz durur” sözü platform ve hesap kontrolü dikkate alınmadan garantiye dönüşmemelidir.

Üretici kendi güvenliği, platform kuralı veya haklı başka nedenle içerik kaldırmak zorunda kalabilir. Marka da yanlış iddia veya stok hatası nedeniyle durdurma isteyebilir. Kim talep edecek, hangi hızda düzeltilecek, daha önceki reklam dağıtımı ne olacak? Bu olayların süreç ve ücret sonuçları somut anlaşmaya göre düzenlenmelidir.

Kaldırma ile hak bitişi farklıdır

Üretici hesabındaki içerik kaldırıldığında markanın hâlen geçerli bir web veya reklam lisansı olup olmadığı ayrı sorudur. Tersi de mümkündür: reklam lisansı biterken üretici hesabındaki organik video anlaşma gereği kalabilir. Bu iki tarihin aynı olmak zorunda olmadığını sözleşme tablosunda gösterin. Bir yayın için birden fazla kullanım takvimi vardır.

İçerik yayımlandıktan sonra link bozulursa teknik düzeltmenin kimde olduğu yazılmalı. Profil linkinin değişmesi, ürünün tükenmesi veya kodun son bulması üreticiye bildirilmiyorsa izleyici yanlış sayfaya gidebilir. Takip görevi yalnız rapor günü açılan bir konu olmamalıdır.

İptal, kriz ve kapsam değişikliği nasıl düzenlenir?

Her kampanya planlandığı gibi ilerlemez. Ürün stok dışı kalabilir, yaratıcı çekim iptal olabilir, üreticinin sağlık veya hesap sorunu çıkabilir, marka lansmanı erteleyebilir. Belge, hangi aşamada neyin tamamlandığını ve sonraki adımın kimce onaylanacağını göstermelidir. Peşin alınmış ücret, satın alınmış ürün, onaylanmış taslak ve yayına çıkmış içerik aynı iptal noktası değildir.

Ek içerik nasıl fiyatlanır?

Başlangıçta bir video için anlaşılıp sonra üç farklı dil sürümü ve reklamda sınırsız kullanım istenirse kapsam artmıştır. Değişiklik talebini yeni teslim, yeni tarih, yeni hak ve bedelle yazılı onaylayın. “Küçük bir ek” ifadesi kimi zaman yeni çekim günü anlamına gelebilir. Değişiklik günlüğü taraflar arasındaki belleği güncel tutar.

Kriz planını üreticinin tek taraflı hatası varsayımıyla kurmayın. Yanlış ürün verisini marka göndermişse düzeltme ve telafi biçimi farklı olabilir. Kim hata yaptı tartışmasından önce tüketiciyi yanıltan içeriğin nasıl düzeltileceği ve yayınların nasıl durdurulacağı yazılmalıdır. Hukuki sonuç ayrı uzmanlık konusudur.

Raporlama, UTM ve veri paylaşımı nereye yazılır?

Kampanya hedefi yalnız “çok erişim” şeklinde sözleşmeye konmamalı. Raporlanacak metrik, veri kaynağı, paylaşılabilir ekran görüntüsü, ölçüm penceresi ve rapor teslim günü belirtilir. Platformun erişim tanımı, markanın web oturumu ve gerçek sipariş kaydı ayrı verilerdir. Üretici yalnız kendi panelinde bulunan verileri sağlayabilir; satış sistemindeki net gelir veya artımlı etkiyi garanti edemez.

Ölçüm rehberimiz UTM, kupon, ROI ve atıf farkını ayrıntılandırır. Sözleşme aşamasında ihtiyaç duyduğunuz bağlantı ve kodları marka sağlar; üretici test edilmiş linki kullanır. UTM parametreleri ve kupon kodu son anda değişirse içerik onayı da etkilenebilir. “Rapor” kelimesini boş bırakmayın; hangi veri kime ne zaman iletilecek yazın.

Kişisel verinin sınırını koruyun

Influencer'ın takipçilerinin kişi kişi kimlik bilgileri çoğu kampanya için gerekmez. Toplulaştırılmış platform görünümü ve markanın kendi satış verisi bir sonraki karar için çoğu zaman daha uygundur. KVKK'nın veri minimizasyonu açıklamaları gerekli olandan fazla veri aktarımının sorun oluşturabileceğini gösterir. Takipçi listesi veya mesaj kutusu dökümü gibi kapsamlı verileri rutin sözleşme teslimi yapmayın.

Yayın sonrası ekran görüntüsünde başka kişilerin özel bilgileri bulunuyorsa paylaşmadan önce uygun şekilde sınırlandırın. Ajansın veriye erişimi, marka ve üreticinin onayları ile ölçüm ihtiyacına göre düzenlenir. Veri saklama süresi ve dosyaları kimin tutacağı ayrıca değerlendirilir; her belgenin sınırsız arşivlenmesi varsayılmamalıdır.

Yapay zekâ, sanal karakter ve düzenleme izni nasıl ele alınır?

Marka üreticiden yapay zekâ ile ses değiştirme, yüz üretme veya yeni bir sanal karakter bekliyorsa bunun ilk brieften ve hak kapsamından anlaşılması gerekir. Üreticinin ses ve görüntüsünün sonradan başka bir reklama benzetilerek kullanılması sıradan video kırpma izniyle aynı değerlendirilmemelidir. Kim hangi araçla hangi varlığı oluşturacak, hangi veri sisteme yüklenecek, sonuç nerede yayımlanacak ve onay hakkı kimde? Bu soruları ayrı satıra taşıyın.

Ticaret Bakanlığı'nın 2026 değişiklik özetinde insandan ayırt edilemeyen dijital karakterin reklamlarda kullanımına ilişkin açıklama konusu da yer alır. Her filtreli videonun otomatik bu kapsama girdiğini varsaymayın; özel çalışmada mevcut düzenlemeyi inceleyin. Belge, yapay zekâ kullanımını saklamak yerine nerede ve ne için kullanıldığını açık göstermelidir.

Marka materyalinin yapay zekâ araçlarına yüklenmesi

Ön satış verisi, ürün prototipi veya müşterinin görseli bir üretim aracına gönderilecekse gizlilik ve veri paylaşım sınırı belirlenmelidir. “AI araçları serbest” cümlesi her veri türü için anlamlı yetki değildir. Hangi dosyaların kullanılacağı, dış hizmete aktarım izni, çıktıların kontrolü ve üçüncü taraf hakkı sorusu marka ve üretici tarafından yazılı değerlendirilmelidir.

Yapay zekâ gerektirmeyen bir işte bu konu tek satırlık “öngörülmüyor” kararı olabilir. Belirsiz bırakılan ve sonradan yapılan yüz/ses düzenlemesi ise yaratıcı itibar ve güven sorunu doğurabilir. Konuyu üretim planına uygun ölçüde ele alın.

Barter ve ücretsiz ürün anlaşmasında belge gerekir mi?

Ürün veya hizmet menfaati verilmesi, kampanya karşılığının sıfır olduğu anlamına gelmez. Taraflar gönderilen ürünün mülkiyeti, geri verilip verilmeyeceği, deneme süresi, üretim/yayın taahhüdü ve reklam açıklamasını netleştirmelidir. Marka yalnız ürün gönderip zorunlu yayın bekliyorsa üreticinin bunu kabul edip etmediği yazılı olmalıdır. Üretici ürünü bağımsız ve herhangi bir yayın taahhüdü olmadan aldıysa durum farklı olabilir; menfaat ve içerik ilişkisi somut olayda değerlendirilir.

Ücretsiz veya indirimli ürün karşılığı tanıtımda 2026 tarihli açıklama düzeninin kapsamını ayrıca kontrol edin. “Para almadım” cümlesi, her durumda ticari ilişkiyi gizleme gerekçesi değildir. Ürün ulaştıktan sonra üretici deneyim sonucu olumsuzsa ne olacağı da konuşulabilir: gerçek dışı övgü dayatmak, dürüst işbirliği mantığını zedeler.

Küçük barter örneği

Tamamen temsili karar kaydı: Marka [ürün] gönderir; üretici kabul ederse [format] için [tarih aralığında] gerçek deneyimini anlatır; gerekli ticari açıklama yayın öncesi doğrulanır; marka içeriği kendi reklamında kullanmak isterse yeni izin görüşür. Bu bir hukuki sözleşme maddesi değildir; anlaşmaya dönüşmeden önce taraflar ve uzmanlar kapsamı gözden geçirmelidir. Ürün bedeli, vergi ve iade işlemleri için genelleme yapılmaz.

Barter işleri küçük diye sınırsız revizyon veya belirsiz hak içermemeli. Ürün maliyeti marka için gerçek, içerik üretim zamanı üretici için gerçektir. İki taraf da karşılığın ne olduğunu ve iptal olursa ne yapılacağını anlayabilmelidir.

Pratik örnek: aynı iş için üç farklı hak paketi

Aşağıdaki senaryo yalnız kapsam mantığını göstermek içindir; tutar, piyasa normu veya hukuki tavsiye içermez. Üretici aynı 30 saniyelik kısa videoyu hazırlıyor. A paketinde kendi hesabında organik yayın yapıyor; B paketinde marka organik hesabında da yeniden kullanıyor; C paketinde ücretli reklam için ayrıca izin konuşuluyor. Video aynı dosya olabilir, ancak alınan ekonomik ve hukuki yetkiler aynı değildir.

Örneğin A'da içerik üreticisinin hesabındaki bir video için anlaşmak, C'nin reklam kullanımını içermez. C ayrıca reklam platformu bütçesi gerektirir; reklam lisansının bedeliyle medya harcaması aynı şey değildir. Teklifteki “bütün haklar dahil” ifadesi bu üç satırın hangisine karşılık geliyor? Hak türü ve süre açık değilse birim fiyat kıyaslaması eksiktir.

Dosya dönüştürme örneği

Marka C paketindeki videoyu dikey formattan yatay web reklamına çevirmek istiyor olsun. Bu yeni kurgu, altyazı, ses ve reklam açıklaması kontrolü gerektirebilir. Başlangıç anlaşmasında düzenleme yetkisi yoksa yeni onay istenir. Üreticinin bir cümlesinin bağlamdan koparılması marka ve üretici için itibar riski yaratır. Çekim aşamasında yatay plan da gerekecekse yeni teslim ve bütçe kararı verilmelidir.

Bu farkları yazmak tarafları zorlamak için değil teklifin gerçek kapsamını görmek içindir. Üretici istemediği reklama katılmaya zorlanmamalı; marka da satın aldığı kullanımın nerede bittiğini bilmelidir.

İmza öncesi ve yayın öncesi kontrol listesi

Her madde aynı kişiye devredilmemeli. Sözleşme, brief ve canlı yayın ekranı üç ayrı yerde doğrulanır. Aşağıdaki iş akışı sözleşmeye ek çalışma tablosu olabilir; sayfadaki CSV de durumu boş bırakılmış satırlar sağlar. Kutuyu işaretlemek hukuki geçerlilik beyanı değildir.

1. Tarafların unvanı, rolü ve imza yetkisi doğrulandı mı?
2. Ürün/marka tanımı ve onaylı iddialar eklendi mi?
3. Platform, hesap, format, adet ve dosya listesi açık mı?
4. Ürün gönderimi, taslak, yorum, yayın tarihleri gerçekçi mi?
5. Tek onay sorumlusu ve revizyon sınırı belirli mi?
6. Ücret, ürün menfaati, masraf ve ödeme olayı yazılı mı?
7. Ajansın ve üreticinin ücretleri ayrıldı mı?
8. Organik, marka ve reklam kullanım hakları ayrı mı?
9. Hak süresi, mecra, ülke ve düzenleme sınırı yazılı mı?
10. Müzik, görsel ve üçüncü kişi kaynakları kontrol edildi mi?
11. Ticari açıklama için 2026 kuralları ve platform uygulaması kontrol edildi mi?
12. UTM, bağlantı ve rapor metrikleri anlaşılır mı?
13. İptal, gecikme, ek iş ve durdurma yolu açık mı?
14. Kişisel veri paylaşımı gerekli olanla sınırlandı mı?
15. Nihai metin ilgili hukuk ve mali uzmanlarca değerlendirildi mi?

Son yayın kapısı

Ürün sayfası mobilde açılıyor mu, stok ve fiyat doğru mu, açıklama tüketici tarafından görülebiliyor mu, son sürüm doğru hesaba mı gidiyor? Taslak onayı verilmiş içerikte bu dört unsur sonradan değişebilir. Yayın günü operasyon kontrolü sözleşmeyi tekrar yazmaz; yazılı anlaşmanın uygulanmasını doğrular. Eksik öğe varsa önceden belirlenen kişiye dönün.

Sözleşmeyi uzun olduğu için kaliteli sanmayın. Okunabilir tablo, iyi ek iş emri ve doğru kişiler arasında kayda alınmış kararlar gereksiz tekrarları azaltabilir. Fakat bu sadelik hukuki gereklilikleri atlama bahanesi değildir. Özellikle telif ve reklam açıklaması güncel somut duruma göre incelenmelidir.

Sözleşme dosyasının sürümünü kim tutar?

İmzadan sonra yalnız PDF saklamak yetmeyebilir; iş emri, hak matrisi, onaylı brief ve tarih değişiklikleri farklı dosyalara dağılır. Tek bir sorumlu son sürümü, ekleri, imza tarihini ve hangi kampanya içeriğine uygulandığını kaydetmelidir. Üretici ve marka aynı sürüme erişebilmeli; eski bir dosyanın onaylanmış olduğu sanılmamalıdır. Rapor ekran görüntüsü sözleşme ekiyle aynı arşivde tutulacaksa erişim yetkisini ve saklama süresini ayrıca değerlendirin.

İmza sonrası ürün fiyatı veya reklam hesabı değiştiğinde yalnız sohbet mesajıyla yeni hakkın verildiğini varsaymayın. Değişikliğin işin kapsamını ve ücreti etkileyip etkilemediğini yazılı değerlendirerek uygun yöntemle kaydedin. Küçük değişiklik notu ile hakların kapsamını değiştiren ek anlaşma aynı şey değildir; hangi yolun gerektiğini uzman belirlemelidir. Ekipte bir kişi ayrıldığında devir dosyası, sözleşmenin uygulanmasını korur.

Bu basit sürüm alışkanlığı özel bir yazılım gerektirmez. Belge adı, tarih, sorumlu ve bağlantıdan oluşan erişimi sınırlı bir tablo yeterli olabilir. Amaç tarafların gizli bilgilerini yaymak değil, herkesin hangi kararı ne zaman kabul ettiğini hatırlamaktır.

Sık sorulan sorular

Influencer sözleşmesinde hangi maddeler olmalı?

Taraflar ve rolleri, üretilecek içerik, platform ve yayın takvimi, ücret/menfaat, onay ve revizyon, kullanım hakları, reklam açıklaması, rapor, iptal ve değişiklik yolu yazılmalıdır. Hakların hukuki niteliği ve somut metin yetkili uzman tarafından değerlendirilmelidir.

Influencer ile sözleşme yapmak zorunlu mu?

Somut işin hukuki gereksinimleri genel cevapla kesinleştirilemez. Telif mali haklarına ilişkin yazılılık ve ayrı gösterme kuralı gibi hükümler önemli olabilir. En azından teslim, ödeme, hak ve reklam açıklamasını yazılı netleştirin; bağlayıcı metni uzmanla hazırlayın.

Influencer sözleşmesi örneği ücretsiz indirilebilir mi?

Çeşitli örnekler bulunabilir; bir örneğin ücretsiz olması sizin işiniz için uygun veya güncel olduğu anlamına gelmez. Bu sayfadaki indirilebilir dosya kontrol ve kapsam CSV'sidir, imzalanabilir sözleşme değildir. Özellikle 2026 reklam açıklaması ve kullanım haklarını uzmanla uyarlayın.

Sözleşme olmadan marka influencer videosunu reklamda kullanabilir mi?

Video dosyasını veya üretici hesabındaki yayını almak, ücretli reklam kullanım hakkının kendiliğinden verildiğini göstermez. Hak sahibini ve yazılı yetki kapsamını inceleyin; mecra, süre ve bedel ayrı tanımlansın. Somut telif durumu için hukuk uzmanına başvurun.

İçeriğin telif hakkı markaya mı ait olur?

Ücret ödemek veya dosyayı teslim almak otomatik olarak tüm hakların markaya geçtiği anlamına gelmez. Eser niteliği ve hak sahipliği somut içeriğe göre incelenir; mali hak anlaşmasının yazılı ve ayrı hakları göstermesi önemlidir. “Bütün haklar” gibi genel ifadeyi varsayılan cevap saymayın.

Influencer reklam etiketi 2026'da nasıl olmalı?

Ticaret Bakanlığı'nın 2026 duyurusu, menfaat karşılığı paylaşımlarda reklam niteliğinin açık anlaşılmasını sağlayan uygun ibareleri öne çıkarır; 1 Ağustos 2026 yürürlük tarihidir. Gerçek platform ve formatta güncel yönetmeliği kontrol edin. Açıklamanın kimin sorumluluğunda olduğunu iş emrine yazın.

Ücretsiz gönderilen ürün için reklam açıklaması gerekir mi?

2026 düzenlemesinde ücretsiz veya indirimli ürün gibi menfaatler açıkça konu edilir. Ürün ile paylaşım arasındaki gerçek ilişki ve sunum biçimi değerlendirilmelidir. Sırf ücret ödenmediği için reklam niteliğini gizlemeyin; yayın öncesi güncel resmî kuralı kontrol edin.

Influencer story paylaşımını kaç gün tutmalı?

Platform formatı ve sözleşmedeki yayın/kanıt koşulu belirleyicidir. Story'nin teknik görünme süresi ile marka için arşiv veya yeniden kullanım hakkı farklıdır. Yayın günü, kanıt ekranı ve gerektiğinde yeniden paylaşımın kapsamı yazılmalıdır.

Influencer sözleşmesinde revizyon hakkı kaç tur olmalı?

Herkes için zorunlu bir tur sayısı yoktur. Ürünün karmaşıklığına ve teslim kapsamına göre makul sayı, yorumun tek kişi üzerinden iletilme şekli ve ek revizyon ücreti yazılır. Doğrulanmış bilgi hatası ve yaratıcı tercih değişikliğinin farklı durumlar olduğu unutulmamalı.

Influencer paylaşım yapmazsa para iadesi olur mu?

Ödeme, tamamlanan iş aşaması, gecikmenin nedeni ve iptal hükümlerine göre değerlendirilir. Otomatik iade veya ceza oranı genellenemez. Ürün/brief geç geldi mi, taslak üretildi mi, taraflar yeni yayın gününü onayladı mı sorularını kayıt altına alın ve hukuki sonucu uzmanla belirleyin.

Barter işbirliğinde yazılı anlaşma gerekir mi?

Para yerine ürün/hizmet menfaati verilmesi kapsam ve açıklama ihtiyacını kaldırmaz. Teslim beklentisi, ürün iadesi, kullanım hakkı ve yayındaki ticari açıklama net olmalıdır. İmzalanacak hukuki metnin gereğini somut olaya göre inceleyin.

Ajansın sözleşmede taraf olması gerekir mi?

Ajansın marka veya üretici adına hangi yetkiyle hareket ettiğine ve ödeme/hak akışına bağlıdır. Yalnız koordinasyon sağlayan ajansla hak devralan ajansın rolü farklıdır. Tarafları, imza yetkisini ve hak zincirini doğru kurmak için somut yapıyı uzmanla değerlendirin.

Influencer videosunun reklam hakkı ne kadar sürer?

Herkes için zorunlu tek süre yoktur; tarafların yazılı anlaşması ve ilgili hak düzeni önemlidir. Reklam hesabı, mecra, ülke, başlangıç/bitiş ve yenileme bedelini ayrı yazın. Süre dolduğunda reklamın durdurulmasını kimin izleyeceği de belirtilmeli.

Münhasırlık maddesi ne demektir?

Üreticinin belirli rakip, ürün grubu, dönem veya mecrada başka iş yapmasını sınırlayan çalışma koşuludur. Kategori ve süre belirsiz bırakılmamalı; ücret ve fırsat maliyetiyle birlikte değerlendirilmelidir. Hukuki uygulanabilirliği somut metinde uzman incelemelidir.

Rapor ve analitik verileri sözleşmede nasıl yazmalı?

Metrik, platform kaynağı, ölçüm tarihi ve teslim günü belirleyin. Üretici kendi hesap paneli verisini sağlayabilir; marka satış sistemindeki net sipariş ve iade verisini ayrıca yönetir. Takipçi kişisel verilerini rutin teslim gibi istemeyin.

Yapay zekâyla ses veya yüz değiştirme için izin gerekir mi?

Böyle bir kullanım içerik üretimi, kişinin görüntü/ses ve veri hakları açısından ayrıca değerlendirilmelidir. Araç, veri, amaç, mecra ve son onay açıkça yazılmadan sıradan kurgu izni varsaymayın. 2026'daki dijital karakter reklam düzenini somut kullanım için uzmanla kontrol edin.

Birincil kaynaklar, yöntem ve güncelleme notu

Bu sayfa 27 Eylül 2026 tarihinde hazırlanmış operasyonel rehberdir. SSS konuları görünür Google arama sorularındaki sözleşme, telif, reklam açıklaması, barter, revizyon, iptal ve ajans rolü kümeleri ile markaların uygulamada cevaplaması gereken kararlar karşılaştırılarak seçilmiştir. Google veya ChatGPT'de hangi sorunun kaç kez sorulduğuna erişim yoktur; nicel soru sıralaması iddia edilmez. Hukuki maddeler hızla değişebilir; imza ve yayın anında güncel kaynağı kontrol edin.

• Ticaret Bakanlığı, sosyal medyada şeffaf reklam dönemi (28 Temmuz 2026) — 1 Ağustos 2026 sonrası menfaat karşılığı açıklama.
• Ticaret Bakanlığı, 2026 yönetmelik değişiklikleri — hedefleme ve dijital karakter dahil kapsam.
• Ticaret Bakanlığı, kılavuzlar ve tebliğler — güncel resmî belgelere erişim.
• 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu metni, madde 52 — mali haklara ilişkin yazılılık ve ayrı gösterme.
• KVKK, kişisel veri işleme ilkeleri — amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü işleme.
• ANA/4A's/PR Council, Influencer Pay Equity Guide — ücret, kullanım hakkı ve sözleşme açıklığı için sektör rehberi.

Editoryal sınır: Köşeli alanlı cümleler ve araç çıktıları yalnız kapsamı konuşmayı kolaylaştırır; kişiye özel hukuk görüşü, imzalanabilir belge veya uyum garantisi değildir. Somut metni ilgili hukuk ve mali uzmanlar incelemelidir. Influencer brief'i, reklam açıklaması rehberi, ölçüm rehberi ve iletişim sayfalarından devam edebilirsiniz.